Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

 

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển

(Lê Phương Liên)

(1) Tác phẩm của nhà văn Giuyn Véc-nơ hấp dẫn bạn đọc mọi lứa tuổi, không chỉ bởi những yếu tố li kì mà còn bởi tính nhân văn.

Hai vạn dặm dưới đáy biển là câu chuyện về cuộc hành trình bất đắc dĩ của nhà nghiên cứu biển A-rôn-nác, Giáo sư Viện bảo tàng Pa-ri (Paris), cùng người cộng sự Công-xây và người thợ săn cá voi Nét Len sau khi đột nhiên bị rơi vào con tàu No-ti-lớt kì lạ.

(2) Đã từ lâu, biển cả mênh mông, dữ dội, đầy sóng gió và bão tố, chiếm ba phần tư diệ tích Trái Đất, luôn hiện diện đối kháng với con người, thách thức tất cả những ai muốn vượt ra khỏi mảnh đất chật hẹp của quê hương mình để đi tới những miền đất khác. Con người luôn luôn muốn tiến ra biển, muốn làm chủ biển cả và muốn chiếm lĩnh trọn vẹn tất cả các đại dương. Khát vọng đó đã thôi thúc các dân tộc Bắc Âu làm những con thuyền Vi-kinh (Viking) đi phiêu lưu trên biển cả. Khát vọng đó cũng thôi thúc người Hà Lan, người Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đóng thuyền đi vòng quanh Trái Đất.

Hình ảnh thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện trong Hai vạn dặm dưới đáy biển là một con người bí ẩn gần như huyền thoại, chính là hình tượng anh hùng mang tư tưởng của tác giả Véc-nơ. Thuyền trưởng Nê-mô là một con người vừa có trí tuệ, vừa có tính phiêu lưu, mạo hiểm. Ông đã trải qau nhiều đau khổ nên đứng trước mọi khó khăn đều quả quyết hành động dũng mãnh với một bản lĩnh sáng suốt, tự tin. Đọc Hai vạn dặm dưới đáy biển, người đọc được chia sẻ khát vọng khám phá cuộc sống cả về nội tâm và ngoại cảnh với nhân vật tự sự, Giáo sư A-rôn-nác, có lẽ cũng chính là hiện thân của tác giả.

(3) Ra đời vào nửa cuối thế kỉ XIX, tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển đã ghi nhận được một cách nóng hổi bầu không khí sôi sục, đầy khát vọng của một thời con người muốn chinh phục biển cả. Có lẽ bầu không khí đó đến thế kỉ XXI này lại càng nóng bỏng hơn. Điều mà Véc-nơ đã ghi dấu ấn vào lịch sử văn học thế giới chính là ở những sáng tạo mang tính khoa học viễn tưởng về những máy móc công nghệ chưa từng hiện diện trên Trái Đất; những dự cảm về không gian tận đáy biển sâu nhất, vùng biển xa xôi nhất, nguy hiểm nhất mà con người chưa thể đặt chân tới. Với những trang viết của Véc-nơ, người đọc thán phục tầm hiểu biết sâu rộng về địa lí thế giới, sự am hiểu cặn kẽ về kiến thức vật lí, toán học, sinh học, lịch sử, tự nhiên và xã hội,… Trên nền tảng văn hoá vững vàng, nhà văn đã để trí tưởng tượng của mình thăng hoa sáng tạo theo một mạch viết thật tự nhiên. Đọc những trang viết của Véc-nơ, ta được thưởng thức một lối kể chuyện hấp dẫn, cách tạo ra những tình huống bất ngờ, nghẹt thở, đầy kịch tính, lại được diễn đạt bằng một giọng văn hài hước, dí dỏm, chan chứa tình cảm yêu thương con người.

(4) Con người tưởng như là thật bé nhỏ, yếu ớt trước đại dương lớn lao, dữ dội. Nhưng với hình tượng thuyền trưởng Nê-mô và con tàu No-ti-lót sinh ra từ nỗi đau khổ quan gì tới nhan đề của thế giới loài người, nhà văn Pháp Véc-nơ đã khiến người đọc nhận ra rằng con người mới thật là dữ dội, bởi con người chứa trong tâm can “một đại dương”. Cuộc vật lộn giữa con người với đại dương thực sự là một cuộc hoà đồng, con người đã và sẽ sống chung với biển cả, bởi con người cần biển cả, yêu biển cả và càng ngày càng tìm hiểu biển cả sâu sắc hơn, như tìm hiểu chính bản thân mình. Phải chăng đó chính là những giá trị nhân văn khiến người ta đã và sẽ còn tìm đọc Véc-nơ, bởi ông không chỉ đơn giản là người kể chuyện hấp dẫn, những trang sách của ông còn là một đại dương tình người?

5 Ngoài Hai vạn dặm dưới đáy biển (1870), nhiều tác phẩm của Véc-nơ như Năm tuần trên khinh khí cầu (1863), Vòng quanh thế giới trong 80 ngày (1873),… đã chinh phục người đọc khắp năm châu, khẳng định ông là nhà văn đi tiên phong trong thể loại khoa học viễn tưởng, một lối đi riêng biệt trong văn học thế giới. Những ý tưởng thiên tài của ông về cuộc sống hiện đại cũng như các thành tựu khoa học, công nghệ và hơn hết là khát vọng của con người mà ông đã diễn tả dường như cho đến nay vẫn còn mang tính thời sự.

 


 

 

Nội dung chính bài Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển” – Cánh diều

 

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển nói về khát vọng của con người với biển cả mênh mông, rộng lớn, giá trị nhân văn sâu sắc của cuốn tiểu thuyết vĩ đại này với hiện tại và tương lai

 

Bố cục Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”

Chia văn bản làm 5 đoạn

Phần 1: Khái quát về cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển

Phần 2: Khát vọng của con người trước biển cả mênh.

Phần 3: Tài năng của tác giả Véc-nơ.

Phần 4: Giá trị sâu sắc của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.

Phần 5: Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại là gì.

 

Tóm tắt Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”

Văn bản là khát vọng của con người với biển cả mênh mông, rộng lớn, con người luôn là người làm chủ thiên nhiên và hòa mình với thiên nhiên qua đó thấy được giá trị nhân văn sâu sắc của cuốn tiểu thuyết vĩ đại này với hiện tại và tương lai.

 

Tác giả – tác phẩm: Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”

I. Tác giả văn bản Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”

 

– Nhà văn Lê Phương Liên sinh năm 1951 tại Hà Nội.

– Bà có nhiều tác phẩm được chú ý như Khúc hát hạnh phúc (NXB Hội Nhà văn, 2002), Én nhỏ, NXB Kim Đồng (2013), Ký ức ánh sáng (NXB Phụ nữ, 2013).

– Bà đã được nhận nhiều giải thưởng như: Giải thưởng Trung ương Đoàn, Giải thưởng Bộ Giáo dục năm 1970 cho truyện ngắn Câu hỏi trẻ thơ, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam năm 1997.

– Bà có rất nhiều những sáng tác đặc sắc dành cho thiếu nhi

II. Tìm hiểu tác phẩm Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”

1. Thể loại: Văn bản nghị luận

2. Phương thức biểu đạt : Nghị luận

4. Tóm tắt: Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển nói về khát vọng của con người với biển cả mênh mông, rộng lớn, giá trị nhân văn sâu sắc của cuốn tiểu thuyết vĩ đại này với hiện tại và tương lai

 

5. Bố cục:

Phần 1: Khái quát về cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển

Phần 2: Khát vọng của con người trước biển cả mênh.

Phần 3: Tài năng của tác giả Véc-nơ.

Phần 4: Giá trị sâu sắc của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.

Phần 5: Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại là gì.

6. Giá trị nội dung:

– Văn bản đã nói lên những giá trị nhân văn sâu sắc trong cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.

– Ca ngợi tài năng nghệ thuật xuất chúng của Véc-nơ, những thông điệp nhân văn và tình người được ông thể hiện trong các tác phẩm của mình.

7. Giá trị nghệ thuật:

– Những ý kiến, lĩ lẽ bằng chứng được nêu lên đúng đắn và logic

– Nghệ thuật phân tích, đánh giá, bình luận cụ thể để thấy được cái hay trong cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.

 


 

  1. Chuẩn bị

Hiển thị nội dung

Yêu cầu (trang 91 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):

– Đọc trước văn bản nghị luận Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”, tìm hiểu thêm những bài viết về tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển (Véc-nơ).

– Liên hệ với những hiểu biết của em về văn bản Bạch Tuộc, trích Hai vạn dặm dưới đáy biển của Giuyn Véc – nơ (Bài 3) để hiểu thêm văn bản nghị luận này.

Trả lời:

– Đọc trước văn bản nghị luận Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”, tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Lê Phương Liên.

– Nhà văn Lê Phương Liên sinh năm 1951 tại Hà Nội.

– Bà có nhiều tác phẩm được chú ý như Khúc hát hạnh phúc (NXB Hội Nhà văn, 2002), Én nhỏ, NXB Kim Đồng (2013), Ký ức ánh sáng (NXB Phụ nữ, 2013).

– Bà đã được nhận nhiều giải thưởng như: Giải thưởng Trung ương Đoàn, Giải thưởng Bộ Giáo dục năm 1970 cho truyện ngắn Câu hỏi trẻ thơ, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam năm 1997.

– Bà có rất nhiều những sáng tác đặc sắc dành cho thiếu nhi

  1. Đọc hiểu

* Nội dung chính:  

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển nói về khát vọng của con người với biển cả mênh mông, rộng lớn, giá trị nhân văn sâu sắc của cuốn tiểu thuyết vĩ đại này với hiện tại và tương lai

* Trả lời câu hỏi giữa bài: 

Câu 1 (trang 91 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Câu nào là ý kiến của tác giả nêu trong phần 1?

Trả lời:

“Tác phẩm của nhà văn Giuyn Véc-nơ hấp dẫn bạn đọc mọi lứa tuổi, không chỉ bởi những yếu tố li kì mà còn bởi tính nhân văn.”

Câu 2 (trang 92 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Phần 2 phát triển ý kiến nêu ở phần 1 như thế nào?

Trả lời:

– Phần 2 phát triển ý kiến nêu ở phần 1 như sau:

+ Khái vọng được khám biển cả, đại dương mênh mông là khát vọng muôn thủa của rất nhiều dân tộc.

+ Thuyền trưởng Nê-mô là hình ảnh đại diện cho người anh hùng manh lí tưởng cao đẹp, mạnh mẽ đó.

Câu 3 (trang 92 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Chú ý những nhận xét của người viết về tác giả Véc – nơ.

Trả lời:

– Là người mang những sáng tạo kì vĩ, mang tính khoa học viễn tưởng. Là người am hiểu sâu rộng về địa lí thế giới, sự am hiểu cặn kẽ về kiến thức vật lí, toán học, sinh học, lịch sử, tự nhiên và xã hội,…

Câu 4 (trang 93 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Nội dung phần 4 liên quan gì tới nhan đề văn bản?

Trả lời:

– Nội dung phần 4 thể hiện những điểm hấp dẫn của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển có liên quan trực tiếp tới nhan đề văn bản

Câu 5 (trang 93 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Nội dung chính của phần 5 là gì?

Trả lời:

– Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại sẽ còn mãi với thời gian và sẽ ngày càng phát huy hơn nữa.

* Trả lời câu hỏi cuối bài: 

Câu 1 (trang 93 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Nhan đề văn bản cho em biết về vấn đề trọng tâm mà tác giả muốn nêu lên là gì?

Trả lời:

– Vấn đề trọng tâm của văn bản là sức hấp dẫn và những giá trị sâu sắc của tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển

Câu 2 (trang 93 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Tóm tắt nội dung các phần của văn bản bằng cách nêu 1 – 2 câu hỏi ngắn gọn cho mỗi phần theo mẫu sau:

Phần 1Tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển viết về ai, về sự kiện gì? Điều gì tạo nên sự hấp dẫn của tác phẩm?
Phần 2
Phần 3
Phần 4
Phần 5

Trả lời:

Phần 1Tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển viết về ai, về sự kiện gì? Điều gì tạo nên sự hấp dẫn của tác phẩm?
Phần 2Khát vọng của con người với biển cả mênh mông là gì? Hình ảnh thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện trong tác phẩm như thế nào?
Phần 3Tài năng của tác giả Véc-nơ được thể hiện như thế nào?
Phần 4Giá trị sâu sắc của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển là gì?
Phần 5Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại là gì?

Câu 3 (trang 94 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Theo tác giả bài nghị luận, “những giá trị nhân văn” trong tác phẩm của Véc – nơ được thể hiện như thế nào?

Trả lời:

– “những giá trị nhân văn” trong tác phẩm của Véc – nơ được thể hiện qua khao khát muốn tìm hiểu, muốn sống chung với biển cả của nhân loại.

Câu 4 (trang 94 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):  Văn bản nghị luận này giúp em hiểu thêm được điều gì về văn bản Bạch tuộc (trích tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển) đã học ở Bài 3?

Trả lời:

– Văn bản này giúp em hiểu thêm về văn bản Bạch tuộc nó không chỉ là một câu chuyện phưu lưu, mạo hiểm, mang lại cho ta những cảm xúc nhất thời, hơn hết nó mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc thể hiện khao khát muốn tìm hiểu, muốn sống chung với biển cả của nhân loại.

 

 

 

Giải bài tập Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

 

 

 

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

Sức hấp dẫn của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều