Nhật trình Sol 6 – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

Nhật trình Sol 6 – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

 

Nhật trình Sol 6

(Trích tiểu thuyết Người trở về từ Sao Hỏa)

(1) […] Bạn có thể tưởng tượng tôi thất vọng thế nào khi phát hiện chiếc MAV đã biến mất. Một chuỗi sự kiện điên rồ đã dẫn đến việc tôi suýt chết. Rồi một chuỗi sự kiện còn điên rồ hơn dẫn đến việc tôi sống sót.

Phi vụ bay được thiết kế để có thể chịu được một cơn bão cát với sức gió tận 150 km/h. Nên cũng dễ hiểu khi Hiu-xtơn (Houston) thấy lo lắng khi chúng tôi bị một cơn gió với vận tốc 175 km/h quất một phát. Tất cả chúng tôi mặc bộ đồ phi hành của mình vào và tụm lại với nhau ở giữa căn Háp, để phòng khi bị mất áp suất. Nhưng căn Háp không phải là vấn đề.

Chiếc MAV là một con tàu không gian. Nó có nhiều bộ phận tinh xảo. Nó có thể chịu những cơn bão đến độ nào đó nhưng chỉ là nó không thể bị bão cát đánh vào mãi được. Sau một giờ rưỡi chịu trận, những cơn gió không dứt, NASA ra lệnh hủy nhiệm vụ. Không ai muốn ngừng một phi một tháng chỉ mới sau sáu ngày nhưng nếu chiếc MAV chịu thêm sự trừng phạt nào nữa thì tất cả chúng tôi đều bị mắc kẹt ở đây.

Chúng tôi phải đi ra ngoài trong cơn bão từ chỗ căn Háp đến chiếc MAV. Chuyện đó khá là mạo hiểm, nhưng chúng tôi có sự lựa chọn nào khác chứ? Mọi người đều đến nơi, trừ tôi.

Đĩa liên lạc chính của chúng tôi, dùng để gửi tín hiệu từ căn Háp đến Hơ-mét, hoạt động như một cái dù bay, đã bị dỡ khỏi bệ đỡ và bị thổi bay theo dòng xoáy. Trên đường bay, nó đâm sầm vào mạng ăng-ten thu tầm. Rồi một trong những chiếc ăng-ten dài mỏng bay thẳng, đâm vào người tôi. Nó xuyên thủng qua bộ đồ của tôi ngọt xớt như đạn bắn vào bơ sữa và tôi cảm nhận được cơn đau đớn nhất cuộc đời mình, như thế nó đã xé toạc một bên người tôi. Tôi nhớ mang máng bỗng dưng cơn gió hút mạnh vào người tôi và đôi tai tôi ù lên đau đớn khi áp suất trong bộ đồ của tôi giảm dần, xì hết ra ngoài.

Điều cuối cùng tôi nhớ là đã thấy Giô-han-xen (Johanssen) tuyệt vọng nhìn theo hướng của tôi.

Tôi thức dậy nhờ tiếng báo động oxi (oxygen) trong bộ đồ. Tiếng bíp bíp đều đặn đáng ghét cuối cùng cũng kéo tôi tỉnh lại từ khao khát mãnh liệt sâu sắc rằng xin được chết đi cho rồi.

Cơn bão đã dịu đi; tôi đang nằm sấp, gần như bị chôn vùi trong cát. Khi tôi chếnh choáng đứng lên, tôi tự hỏi vì sao tôi chưa chết, chết nữa, chết mãi cho rồi.

Chiếc ăng-ten có đủ lực để chọc xuyên thủng bộ đồ và bên hông tôi, nhưng nó bị khung chậu của tôi chặn lại. Cho nên chỉ có một cái lỗ trên bộ đồ (và đương nhiên một cái lỗ trên người tôi).

Tôi đã bị đánh bật ra khá xa về phía sau và lăn xuống một ngọn đồi dốc. Bằng cách nào đó, mặt tôi tiếp đất, nhờ đó, chiếc ăng-ten phải nằm vào một góc chếch sắc đến độ đưa một lực xoáy rất lớn vào cái lỗ trên áo. […]

Rồi, một dòng máu tuôn trào từ vết thương của tôi chảy xuống cái lỗ. Khi máu đến chỗ rách, lượng nước trong máu nhanh chóng bốc hơi do dòng khí lưu thông và áp suất thấp, để lại một đống cặn. Thêm máu rỉ rả chảy ra và chúng được khử nước, còn lại cặn. Cuối cùng, máu đóng lại những khe hở quanh cái lỗ và giảm sự rò rỉ xuống, đủ cho bộ đồ trung hòa trở lại.

Bộ đồ du hành hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của nó. Khi áp suất bị giảm, nó liên tục tự làm đầy bằng khí lấy từ bình nitơ (nitrogen) của tôi để cân bằng. Một khi lỗ rỉ có thể tự câm cự được, nó chỉ phải chầm chậm nhỏ giọt không khí mới để bù vào lượng khí đã mật. […]

Cứ mỗi bước trong các quá trình trên đều đã có báo động kêu bim bíp, hết báo nguy rồi đến cảnh báo. Nhưng chính báo động nhiều oxi là thứ đã đánh thức tôi. Lượng kiến thức bao gồm trong những buổi huấn luyện cho một chuyến du hành không gian thật đáng kinh ngạc. Khi còn ở Trái Đất, tôi đã dành cả tuần lễ chỉ để luyện tập những tình huống khẩn cấp khi áo du hành gặp trục trặc. Tôi biết phải làm gì. Cẩn thận xem bên hông mũ áo, tôi lấy bộ đồ nghề sửa lỗ thủng. Nó chẳng khác gì mấy với một ống phễu có van ở đầu nhỏ, và có một loại nhựa dính không thể tin được ở đầu to. Nó hoạt động khi bạn mở van và để đầu to lên trên lỗ thủng. Khí có thể thoát ra khỏi van, và không can thiệp vào chuyện nhựa dán lỗ kín lại. Rồi bạn đóng van lại, thế là bạn đã dán được chỗ thủng.

Cái khó là phải lấy chiếc ăng-ten ra cho khỏi choán chỗ. Tôi kéo nó ra thật nhanh trong khả năng của mình, người tôi co rúm vì áp suất bị giảm bất ngờ làm tôi chóng mặt, tôi thét gào trong đau đớn. Tôi lấy bộ đồ nghề và dán lỗ thủng kín lại. Nó giữ kín được. Nhưng bộ đồ lại lấp đầy lượng khí bị mất bằng cách thêm oxi vào nữa. Kiểm tra thiết bị trên tay áo, tôi thấy bộ áo hiện đã có 85% là khí oxi. So với tỉ lệ khí quyển Trái Đất khoảng 21%, tôi sẽ không sao, miễn là đừng ở trong tình trạng này quá lâu.

(2) Tôi loạng choạng đi lên đồi trở về căn Háp. Khi nhấp nhô bước lên đến đỉnh, tôi thấy một thứ khiến tôi vui mừng khôn tả và một thứ khiến tôi buồn da diết: Căn Háp vẫn nguyên vẹn và chiếc MAV đã đi rồi.

Ngay lúc đó, tôi biết mình đã tàn đời. Nhưng tôi không muốn chết ngay trên bề mặt này. Tôi khập khiễng về căn Háp và lần mò tìm cái khoá khí. Ngay khi nó được trung hoà, tôi ném cái mũ của mình ra. Bước vào căn Háp, tôi cởi bộ đồ phi hành và lần đầu được xem xét rõ ràng vết thương của mình. Nó cần được khâu lại. May thay, tất cả bọn tôi đều được huấn luyện những thủ thuật y tế cơ bản, và vật dụng y tế được trang bị trong căn Háp thật quá xuất sắc. Một mũi tiêm nhanh để gây tê, lau chùi sạch sẽ, chín mũi khâu, thể là xong. Tôi sẽ phải uống thuốc kháng sinh vài tuần, nhưng ngoài chuyện đó ra thì tôi sẽ ổn thôi.

Tôi biết đó là vô vọng, nhưng tôi vẫn cố khởi động thiết bị liên lạc. Không có đem theo cả chiếc ăng ten thu tín hiệu nữa. Căn Háp có hệ thống liên lạc phụ thứ hai tín hiệu, đương nhiên rồi. Đĩa vệ tinh chính đã tách rời, nhớ không nào? Và nó còn và thứ ba, nhưng chúng chỉ để liên lạc với chiếc MAV, và nó lại phải dùng một hệ thống mạnh hơn thì mới chuyển tải thông tin đến Hơ-mét được. Cái nữa là, cách đo chỉ thực hiện được khi chiếc MAV vẫn còn đây. Tôi không có cách nào để liên lạc được với Hơ-mét. […]

Khi kiểm tra bộ đồ của mình, tôi thấy chiếc ăng-ten đã quét thủng máy tính giám sát hoạt động sinh học của tôi. Khi ở trên EVA, tất cả những bộ đồ của cả đoàn đều mang để chúng tôi có thể biết trạng thái của nhau. Những người còn lại trong phi hành đoàn đã thấy áp suất trong áo tôi tụt xuống gần con số không, kế đó là những tín hiệu sinh học hoàn toàn không còn. Thêm vào cảnh tôi bị ngã lăn xuống đồi với một ngọn giáo xuyên thủng vào người giữa cơn bão cát… Vâng. Họ nghĩ rằng tôi đã chết. Làm sao mà lại không nghĩ thế cơ chứ?

Họ có lẽ còn có một thảo luận ngắn ngủi tìm cách lấy xác tôi về, nhưng quy định đã rõ ràng. Trong trường hợp một phi hành gia chết trên Sao Hoả, anh ta sẽ ở lại trên Sao Hoả. Để xác lại đó sẽ giảm trọng lượng của chiếc MAV trong chuyến khứ hồi. Có nghĩa là có thêm nhiên liệu cũng như tăng thêm giới hạn sai sót được phép trong cú xuất phát trở về. Chẳng có lí do gì mà bỏ chuyện đó vì những tình cảm uỷ mị.

Tình hình là vậy đó. Tôi mắc kẹt trên Sao Hoả. Tôi không có cách nào liên lạc được với Hơ-mét hoặc Trái Đất. Ai cũng nghĩ tôi đã chết. Tôi ở trong căn Háp được thiết kế để dùng đến 31 ngày.

Nếu máy tạo oxi bị hỏng, tôi sẽ chết ngộp. Nếu máy lọc nước bị hỏng, tôi sẽ chết khát. Nếu căn Háp thủng lỗ, chỉ là tôi sẽ nổ tung mà thôi. Nếu không có cái nào trong ba trường hợp đó xảy ra, rồi tôi cũng sẽ hết thức ăn và đói đến chết.

Vâng, thế đấy. Chết tôi rồi.

 


 

 

Nội dung chính bài Nhật trình Sol 6 – Cánh diều

 

Đoạn trích là sự tuyệt vọng của phi hành gia Mác Oát – ni khi nhận ra mình bị mắc kẹt trên Sao Hỏa do một sự cố không mong muốn và mất tín hiệu với Trái Đất. Anh ta đã rất cố gắng tự chữa vết thương cho mình và tìm cách duy trì cuộc sống.

 

Bố cục Nhật trình Sol 6

Chia văn bản thành 2 đoạn

– Đoạn 1: Từ đầu đến “tình trạng này quá lâu”: Phi hành gia Mác Oát – ni gặp phải sự cố trong chuyến du hành lên Sao Hỏa

– Đoạn 2: Còn lại: Sự tuyệt vọng của anh khi biết mình bị bỏ lại trên Sao Hỏa

 

Tóm tắt Nhật trình Sol 6

Văn bản nói tới ý chí và nghị lực phi thường của phi hành gia Mác Oát – ni mặc dù bị mắc kẹt trên Sao Hỏa, bị thương rất nặng không còn ai bên cạnh nhưng anh vẫn cố gắng nỗ lực tìm lấy sự sống cho mình. Trong tình huống nguy hiểm nhất anh vẫn lạc quan và hi vọng.

 

Tác giả – tác phẩm: Nhật trình Sol 6

I. Tác giả văn bản Nhật trình Sol 6

 

– Andy Weir sinh ngày 16-6-1972 (49 tuổi), sinh ra tại Bang California, Mỹ.

– Andy Weir vốn là một lập trình viên máy tính người Mỹ làm việc tại một phòng thí nghiệm quốc gia. Nhưng với niềm đam mê khoa học vũ trụ, ông đã quyết định viết tác phẩm Người về từ sao Hỏa (tựa gốc: The Martian ).

– Tác phẩm của Weir trở nên thành công ngoài mong đợi, và ngay lập tức thu hút sự chú ý của các nhà xuất bản lớn trên thế giới.

II. Tìm hiểu tác phẩm Nhật trình Sol 6

1. Thể loại: Tiểu thuyết

2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:

 

– Văn bản Sol 6 được trích từ cuốn tiểu thuyết “Người về từ Sao Hỏa” là một trong những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng nổi bật

Người về từ Sao Hỏa kể về Mark Watney, một phi hành gia trên Sao Hỏa. Trong một trận bão, đồng đội để lạc mất anh. Vì tưởng anh đã chết, họ rời đi mà không có anh. Bất ngờ thay, Watney vẫn xoay xở sống sót được sau trận bão đó. Vấn đề là bây giờ anh không còn tàu để mà về nữa. Phải rất lâu sau mới có chuyến tàu khác lên đây, trong khi anh thì không có cách nào liên hệ với Trái Đất hay con tàu vừa rời đi, không có nhu yếu phẩm, và nguồn ôxi thì đang cạn dần. Truyện xoay quanh hành trình sinh tồn của Watney và những nỗ lực của NASA trong việc đưa anh về lại Trái Đất.

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự + Biểu cảm

4. Tóm tắt: Đoạn trích là sự tuyệt vọng của phi hành gia Mác Oát – ni khi nhận ra mình bị mắc kẹt trên Sao Hỏa do một sự cố không mong muốn và mất tín hiệu với Trái Đất. Anh ta đã rất cố gắng tự chữa vết thương cho mình và tìm cách duy trì cuộc sống.

5. Bố cục:

Chia văn bản thành 2 đoạn

– Đoạn 1: Từ đầu đến “tình trạng này quá lâu”: Phi hành gia Mác Oát – ni gặp phải sự cố trong chuyến du hành lên Sao Hỏa

– Đoạn 2: Còn lại: Sự tuyệt vọng của anh khi biết mình bị bỏ lại trên Sao Hỏa

6. Giá trị nội dung:

– Văn bản như một câu hỏi gợi mở: nếu có người mắc kẹt trên Sao Hỏa, liệu chúng ta có đưa anh ta quay về Trái Đất an toàn được không?

– Ca ngợi sự bình tĩnh, thông minh của nhà phi hành gia Mác Oát – ni trước những sự cố bất ngờ

7. Giá trị nghệ thuật:

– Nghệ thuật dựng cảnh độc đáo

– Xây dựng tình huống truyện hấp dẫn

– Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện để nhân vật bộc lộ phẩm chất tính cách của mình.

 


 

 

1. Chuẩn bị

Yêu cầu (trang 70, 71 Sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):

– Đọc trước văn bản Nhật trình Sol 6 và tìm hiểu thêm về tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Người về từ Sao Hoả và thông tin về tác giả En-đi Uya.

– Đọc đoạn tóm tắt sau để hiểu bối cảnh đoạn trích:

Một trận bão cát ác liệt trên Sao Hoả khiến Mác Óat-ni (Mark Watney) suýt mất mạng. Đoàn phi hành gia Hơ-mét (Hermes) nghĩ chắc chắn anh đã hi sinh nên họ lên đường trở về Trái Đất. Mác còn trơ trọi một mình trên Sao Hoả, với lượng nhu yếu phẩm chỉ đủ một tháng. Anh tuyệt vọng chạy đua với thời gian và các yếu tố môi trường để tìm cách sống sót, không cách nào báo tin về Trái Đất, không cách nào cầm cự được cho đến lúc nếu may mắn có người đến giải cứu. Đó là tình huống En-đi Uya đặt ra trong tác phẩm Người về từ Sao Hoả. Đoạn trích Nhật trình Sol 6 là chương mở đầu của câu chuyện hấp dẫn này.

Trả lời:

– Tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa: 

+ Người về từ Sao Hỏa là một cuốn sách khoa học viễn tưởng hết sức thú vị. Nó ca ngợi khoa học mà không lạm dụng khoa học, cắt bỏ mọi thứ thừa thãi.

+ Tác phẩm bám theo mô hình kể truyện ba phần truyền thống: 1) cho nhân vật chính mắc kẹt trên một cái cây, 2) quăng đá lia lịa vào người anh ta, 3) đỡ anh ta xuống. Phần lớn câu chuyện diễn ra trên bề mặt hành tinh Sao Hỏa, kể lại thông qua những mẩu nhật ký của Watney. Càng đọc bạn sẽ càng nhận thấy là quyển truyện này mang tính hết sức tích cực và chắc chắn sẽ không có chuyện tác giả để cho nhân vật của mình trở thành người đầu tiên bỏ mạng trên Sao Hỏa, thế nên cái kết cũng khá dễ đoán và những thách thức Watney gặp phải cũng mất đi phần nào cái sự kịch tính. Người về từ Sao Hỏa chỉ tập trung đúng vào những thứ thú vị nhất: hành trình sinh tồn dựa trên khoa học. Và chính điều đó đã giúp tác phẩm trở nên hết sức độc đáo.

2. Đọc hiểu

* Nội dung chính: Đoạn trích ghi lại tình huống bất ngờ, éo le của viên phi công vũ trụ trong một lần lên Sao Hỏa.

 

* Trả lời câu hỏi giữa bài: 

Câu 1 (trang 71 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Phần 1 kể về việc gì?

Trả lời:

– Phần 1 kể về việc nhân vật tôi (Mác Oát-ni) suýt thì mất mạng vì cơn bão cát, những hành động khiến anh ta tỉnh lại và sống sót.

Câu 2 (trang 71 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Tại sao chiếc MAV được coi là quan trọng nhất?

Trả lời:

– Chiếc MAV được coi là quan trọng nhất là vì nó là phương tiện để các nhà du hành trở về vũ trụ sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Câu 3 (trang 72 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Vì sao nhân vật tôi bị thương?

Trả lời:

– Nhân vật tôi bị thương là vì: anh bị chiếc ăng-ten dài mỏng bay thẳng đâm vào người, nó xuyên thủng qua bộ đồ và như là đã xé toạc một bên người.

Câu 4 (trang 73 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Dụng cụ nào đã giúp cho nhân vật tôi vượt qua được tai nạn?

Trả lời:

– Dụng cụ nào giúp cho nhân vật tôi vượt qua được tai nạn là: bộ đồ du hành. Khi áp suất bị giảm, bộ đồ liên tục tự làm đầy bằng khí lấy từ bình nitơ để cân bằng.

Câu 5 (trang 73 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Điều gì khiến “tôi vui mừng khôn tả” và điều gì khiến “tôi buồn tha thiết”? Vì sao?

Trả lời:

– Điều khiến “tôi vui mừng khôn tả”: căn Háp vẫn nguyên vẹn thì “tôi” có nơi để trú ngụ, để tránh những cơn bão cát.

– Điều khiến “tôi buồn tha thiết”: chiếc MAV đã đi rồi thì “tôi” không thể trở về vũ trụ được mà bị mắc kẹt ở trên Sao Hỏa.

Câu 6 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nhân vật “tôi” lâm vào tình cảnh như thế nào?

Trả lời:

– Nhân vật “tôi” lâm vào tình cảnh: mọi người tưởng “tôi” đã chết vì áp suất trong áo tụt xuống gần con số 0, những tín hiệu sinh học hoàn toàn không còn; bị ngã lăn xuống đồi, ngọ giáo đâm thủng vào người giữa cơn bão cát.

Câu 7 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Câu kết thể hiện tâm trạng gì của nhân vật “tôi”?

Trả lời:

– Câu kết thể hiện tâm trạng của nhân vật “tôi” là: lo lắng, bất an và có phần bất lực “chết tôi rồi”.

* Trả lời câu hỏi cuối bài:

Câu 1 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Truyện viết về sự kiện gì? Vì sao truyện này có tính chất “viễn tưởng”?

Trả lời:

– Truyện viết về sự kiện: nhân vật Mác bị cuốn vào trận bão cát, bị thương và suýt thì mất mạng. Anh cố sửa chữa bộ áo du hành của mình để kéo dài sự sống.

– Truyện này có tính chất “viễn tưởng” là vì kể về chuyến du hành với những vật dụng hiện đại: con tàu không gian với nhiều bộ phận tinh xảo, chịu được sức gió 150km/h; bộ đồ du hành tự làm đầy khí; đĩa vệ tinh….

Câu 2 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Liệt kê các số từ có trong phần 1 của văn bản Nhật trình Sol 6. Việc tác giả sử dụng nhiều số từ như vậy có ý nghĩa gì?

Trả lời:

– Các số từ có trong phần 1 của văn bản:

một chuỗi sự kiện (2 lần);

một cơn bão cát;

một cơn gió;

một bộ đồ;

một con tàu;

một phi vụ;

một tháng;

sáu ngày;

một giờ rưỡi;

một cái dù;

một bên người;

một dòng máu;

một chuyến du hành;

– Việc tác giả sử dụng nhiều số từ: số từ “một” cộng với các từ loại khác để nhấn mạnh tính chất đặc biệt, khốc liệt của chuyến du hành. “Một” là đầu tiên và cũng thể hiện sự độc nhất, đơn độc của nhân vật tôi khi bị bỏ lại trên Sao Hỏa.

Câu 3 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Em có nhận xét gì về nhân vật “tôi” trong đoạn trích?

Trả lời:

Nhân vật “tôi” là một người dũng cảm, bình tĩnh và nghị lực.

Câu 4 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Những chi tiết nào trong văn bản Nhật trình Sol 6 thể hiện tác giả có rất nhiều hiểu biết về ngành khoa học vũ trụ?

Trả lời:

– Những chi tiết trong văn bản Nhật trình Sol 6 thể hiện tác giả có rất nhiều hiểu biết về ngành khoa học vũ trụ:

+ Cơn gió với vận tốc 175km/h.

+ Bão kèm theo các dòng xoáy, có đường bay.

+ Ở trên Sao Hỏa: lượng nước bốc hơi do dòng khí lưu thông và áp suất thấp.

+ Oxi ở Trái Đất là 21%…

Câu 5 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Giả sử ở trong hoàn cảnh của nhân vật “tôi”, em sẽ có suy nghĩ và hành động như thế nào?

Trả lời:

– Giả sử ở trong hoàn cảnh của nhân vật “tôi” em cũng sẽ làm tất cả mọi việc giống như nhân vật tôi để duy trì sự sống. Điều khác là trong suy nghĩ, em sẽ suy nghĩ tích cực lạc quan hơn, suy nghĩ làm thế nào để duy trì sự sống, làm thế nào để tồn tại ngay trên Sao Hỏa khi hết thức ăn và oxi trong bộ du hành đó.

 

Giải bài tập Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

 

 

 

 

Nhật trình Sol 6 – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều

Nhật trình Sol 6 – Ngữ Văn 7 – Cánh Diều