Hoàng tử bé – Một cuốn sách diệu kì – Ngữ Văn 8 – Cánh Diều

Hoàng tử bé – Một cuốn sách diệu kì – Ngữ Văn 8 – Cánh Diều

 

HOÀNG TỬ BÉ – MỘT CUỐN SÁCH DIỆU KÌ
(1) […] Trẻ em thích Hoàng tử bé, vì dung lượng không quá dài, câu chữ đơn giản, lại có nhiều hình vẽ minh hoạ đẹp. Người lớn thích Hoàng tử bé, vì cuốn sách khiến họ nhận ra nhiều bài học vốn đơn giản nhưng hay bị lãng quên. […] Quả là một cuốn sách diệu kì, bởi nó mang đến những kết luận khác nhau cho từng đối tượng khác nhau dưới những góc nhìn khác nhau, mà các đối tượng đó lại trải dài ở mọi lứa tuổi, trong suốt gần một thế kỉ qua. Vích-to Huy-gô, đại văn hào Pháp, đã từng nói: “Nếu một nhà văn chỉ viết cho thời đại của mình thì tôi sẽ phải bẻ bút và vứt nó đi.”. Với Hoàng tử bé, thiếu tá Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri đã trở thành một nhà văn viết cho mọi thời đại. […] (2) Hãy nhìn lại thế giới bằng trái tim
Cáo lông đỏ tiết lộ với hoàng tử bé: “Bí mật của tớ đây. Rất chi là đơn giản: Người ta chỉ nhìn rõ được bằng trái tim. Con mắt thường luôn mù loà trước điều cốt tử.”.
Nhiều khi những quyết định mang tính trực giác lại đem tới kết quả tốt hơn là sự phân tích bằng lí trí. Điều này thể hiện rõ ở sự khác nhau trong cách nhìn nhận vấn đề của trẻ em và người lớn.
Suy nghĩ của trẻ em không nặng về lí trí nên trực giác là cái cốt lõi để trẻ em cảm nhận thế giới xung quanh, khi đó, trí tưởng tượng sẽ được thể hiện rõ rệt. Như mở đầu câu chuyện, chàng phi công kể về bức tranh năm sáu tuổi của chàng, đó là bức hoạ con trăn nuốt chửng con voi, nhưng chẳng người lớn nào nhận ra dụng ý của hoạ sĩ tí hon, mà họ khẳng định rằng đó là cái mũ. Thế là chàng phi công vẽ lại con voi rõ ràng, chi tiết trong bụng con trăn, người lớn gọi đó là con trăn hở bụng.
Người lớn sống với bộ óc đã tiếp thu nhiều kiến thức, quyết định của họ đều trải qua sự cân nhắc kĩ lưỡng, cái nhìn của họ thiên về lí trí. Những người mà hoàng tử bé gặp trong cuộc hành trình đến Trái Đất đều là những con người sống như công cụ. Nào là doanh nhân, nhà địa lí và thậm chí người thắp đèn đáng thương,… Họ không thấy được ánh sáng của những vì sao; họ trở nên ưa áp đặt và thích phán xét người khác, đôi khi theo đuổi những thứ không đâu vào đâu…

Người lớn ảo tưởng với mĩ từ “trưởng thành” nên tự cho rằng mình biết rất nhiều, nhưng thực ra, họ-không-biết-rằng-có-những-cái-họ-không-biết. Đó là lí do trẻ con hiểu những điều giản đơn mà người lớn không hiểu.
Vậy nên con người cần nhìn lại thế giới một lần nữa, cần đặt mình ở các phương diện khác nhau khi đánh giá một vấn đề, và, cần dùng trái tim để cảm nhận. (3) Hãy luôn luôn cố gắng trong mọi việc
Hoàng tử bé có nhắc đến sự sinh sôi nảy nở nhanh chóng của một loài cây mang tên bao báp. Nếu như không chú ý, cây bao báp sẽ bành trướng và đâm rễ cho thủng luôn cả hành tinh B612 của cậu.
Bởi vậy, nền nếp hằng ngày của hoàng tử bé là sau khi vệ sinh buổi sáng cho mình xong, cậu sẽ vệ sinh kĩ lưỡng cho cả hành tinh nữa. Biến việc nhổ cây bao báp và nạo vét các núi lửa đang hoạt động hay đã tắt thành việc đương nhiên như việc vệ sinh cá nhân hằng ngày, hoàng tử bé dạy cho con người bài học về nỗ
lực trong công việc, theo chân lí mà cậu thường nói: “Ai mà học được chữ ngờ!”.
Cây bao báp giống như phép ẩn dụ về những thói hư hoặc khó khăn trong cuộc đời con người. Lúc đầu, chúng cũng là cây non như cây hoa hồng thôi, nhưng nếu bỏ mặc để chúng lớn lên, chúng sẽ đâm thủng cả hành tinh. Nếu những thói hư tật xấu, những khó khăn, chướng ngại trong cuộc sống hằng ngày, con người không phát hiện ra và xoá sổ chúng đi, chúng sẽ nhanh chóng bành trướng và gây nên thiệt hại khôn lường. Ai mà biết được chữ ngờ?
Vậy nên, hãy luôn luôn cố gắng trong mọi việc. Hãy tạo những thói quen tốt làm nền tảng để xây dựng cho mình một tương lai tươi sáng. […] (Theo taodan.com.vn, 25-12-2020)

(*) Nhan đề do người biên soạn sách đặt.

 


 

Đọc văn bản Hoàng tử bé – Một cuốn sách diệu kì, SGK trang 99-100 và thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (trang 100 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Vấn đề nghị luận của văn bản là gì?

  1. Những lí do khiến trẻ em thích Hoàng tử bé
  2. Những bài học bổ ích từ cuốn sách

Hoàng tử bé

  1. Những nhân vật đáng yêu trong truyện Hoàng tử bé
  2. Những nỗ lực của Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri khi viết Hoàng tử bé

Trả lời:

Đáp án đúng là B.

Câu 2 (trang 100 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Tên các mục được in đậm trong văn bản (Hãy nhìn lại thế giới bằng trái tim – Hãy luôn luôn cố gắng trong mọi việc) thể hiện yếu tố nào trong bài văn nghị luận?

  1. Luận đề
  2. Luận điểm
  3. Lí lẽ
  4. Bằng chứng

Trả lời:

Đáp án đúng là B.

Câu 3 (trang 101 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Câu nào ở phần (3) có nêu bằng chứng gián tiếp từ tác phẩm?

  1. Cây bao báp giống như phép ẩn dụ về những thói hư hoặc khó khăn trong cuộc đời con người

Hoàng tử bé có nhắc đến sự sinh sôi nảy nở nhanh chóng của một loài cây mang tên bao báp

  1. Vậy nên, hãy luôn luôn cố gắng trong mọi việc
  2. Hãy tạo những thói quan tốt làm nền tảng để xây dựng cho mình một tương lai tươi sáng

Trả lời:

Đáp án đúng là A.

Câu 4 (trang 101 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Văn bản này không nhằm hướng tới mục đích nào?

  1. Khẳng định giá trị tư tưởng của cuốn sách

Hoàng tử bé

  1. Giới thiệu cốt truyện hấp dẫn của cuốn sách

Hoàng tử bé

  1. Thu hút sự quan tâm chú ý của người đọc đối với cuốn sách Hoàng tử bé
  2. Ghi nhận thành công của tác giả Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri qua cuốn sách Hoàng tử bé

Trả lời:

Đáp án đúng là B.

Câu 5 (trang 101 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Ghép mỗi ô ở cột A với một ô ở cột B để có được những xác nhận đúng:

AB
1. Người lớn sống với bộ óc đã tiếp thu nhiều kiến thức, quyết định của họ đều trải qua sự cân nhắc kĩ lưỡng, cái nhìn của họ thiên về lí tría. Bằng chứng
2. Những người mà
 hoàng tử bé gặp trong cuộc hành trình đến Trái Đất đều là những con người sống như công cụ. Nào là doanh nhân, nhà địa lí và thậm chí người thắp đèn đáng thương…b. Lí lẽ
3. Họ không thấy được ánh sáng của những vì sao; họ trở nên ưa áp đặt và thích phán xét người khác, đôi khi theo đuổi những thứ không đâu vào đâu… Người lớn ảo tưởng với mĩ từ “trưởng thành” nên tự cho rằng mình biết rất nhiều, nhưng thực ra, họ – không – biết – rằng – có – những – cái – họ – không – biết.c. Kết luận được rút ra
4. Đó là lí do trẻ con hiểu những điều giản đơn mà người lớn không hiểud. Bằng chứng được phân tích

Trả lời:

1- b      2 – a     3 – d     4 – c

Câu 6 (trang 102 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Tìm một câu trong văn bản có sử dụng thành phần phụ chú. Tác dụng của thành phần phụ chú đó là gì?

Trả lời:

Câu trong văn bản có sử dụng thành phần phụ chú: “Vích-to Huy-gô, đại văn hào Pháp, đã từng nói: …nó đi.”

=> Tác dụng: giải thích Vích-to Huy-gô là một đại văn hào người Pháp, người có đóng góp lớn cho nền văn học Pháp

Câu 7 (trang 102 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Hình thức trình bày của văn bản “Hoàng tử bé” – một cuốn sách diệu kì có gì đáng chú ý? Nêu tác dụng của hình thức trình bày ấy.

Trả lời:

– Tên mục trong văn bản “Hoàng tử bé” – một cuốn sách diệu kì đều được in đậm.

=> Việc này giúp cho người đọc dễ theo dõi, nắm bắt được nội dung chính của từng phần.

Câu 8 (trang 102 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Vì sao tác giả cho rằng “cần đặt mình ở các phương diện khác nhau khi đánh giá một vấn đề, và, cần dùng trái tim để cảm nhận”? Hãy đưa ra bằng chứng cho câu trả lời của em.

Trả lời:

– Vì như vậy chúng ta mới có cái nhìn đa chiều và khách quan hơn khi đánh giá một vấn đề.

– Ví dụ: Số 8 nếu ta nhìn dọc nó sẽ là số 8 nhưng nếu nhìn theo chiều nằm nagng nó sẽ là dấu vô cực. Không ai đúng cũng chẳng ai sai, là do góc nhìn của mỗi người mà con số ấy là số 8 hay là dấu vô cực mà thôi.

Câu 9 (trang 102 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Nêu và lí giải về một điểm tương đồng trong cách trình bày của phần (2) và phần (3)

Trả lời:

Điểm tương đồng về cách trình bày:

– Mỗi phần đều có tên đầu mục in nghiêng, in đậm.

– Trong phần phân tích có sử dụng các chi tiết từ tác phẩm

Hoàng tử bé để làm sáng tỏ vấn đề.

– Cuối mỗi phần đều có đoạn kết luận về một bài học.

Câu 10 (trang 102 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):

Trong hai bài học được tác giả rút ra từ truyện

 Hoàng tử bé, bài học nào em thấy hữu ích hơn với bản thân? Vì sao?

Trả lời:

– Bài học của em khi đọc truyện

 Hoàng tử bé là: không nên nhìn cuộc sống một cách phiến diện phải nhìn theo nhiều chiều nên đặt mình vào vị trí của người khác để nhìn nhận và đánh giá.

Mẫu 2 :

– Theo em cả hai bài học rút ra từ truyện Hoàng tử bé đều hữu ích.

Bài học đầu tiên cho em biết ta không nên nhìn cuộc sống phiến diện một chiều, phải luôn đặt mình vào vị trí của người khác, nhìn mọi việc đa diện nhiều chiều có như vậy ta mới cảm nhận, nhìn nhận được hết tất cả mọi mặt của vấn đề và không mắc sai lầm khi đưa ra quan điểm cá nhân.

Bài học thứ hai cho em biết rằng ta phải luôn cố gắng, nỗ lực không ngừng trong cuộc sống thì ước mơ, hoài bão của ta mới có thể thành hiện thực, nếu không đủ nỗ lực điều tuyệt vời sẽ không bao giờ đến.

 

 

Soạn văn 8 Cánh diều Tập 2

 

 

 

Hoàng tử bé – Một cuốn sách diệu kì – Ngữ Văn 8 – Cánh Diều

Hoàng tử bé – Một cuốn sách diệu kì – Ngữ Văn 8 – Cánh Diều