Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều

Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều

Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều

 

CHÍCH BÔNG ƠI!

Tơ rích… chích… Tơ rích… chích…

Tiếng chim rộn lên bụi cây trước nhà. Thằng Khìn chạy lon ton quanh sân, miệng ríu rít gọi bố:

– Pa ơi, chim chích bông, nó đang tập bay, cánh nó bị mắc trong đám gai “mác hủ” kia kìa, pa bắt cho con chơi đi…

Dế Vần bước ra cửa, ôm thằng Khìn vào lòng, giọng trìu mến:

– Ở đâu con trai?

Theo cánh tay chỉ của Ò Khìn, Dế Vần thấy một chú chim chích bông bé xíu, lông cánh nâu đỏ, mỏ và ngực vàng sẫm, đôi chân tí tẹo như hai dóng cỏ “nhả nhùng” với những chiếc móng hồng đang giãy giụa trong bụi gai. Tiếng kêu của nó nghe hoảng hốt lắm! Những âm thanh chích chích đó bỗng làm Dế Vần bối rối. Nhìn con trai, Dế Vần bỗng nhớ ngày ấy mình cũng chỉ mới tám tuổi như nó bây giờ. Dế Vần theo pa lên nương, gió từ thung sâu vượt lên, thổi bạt lá rừng ào ào nghe như tiếng mưa rào đầu hạ. Nhưng giờ thì đã vào thu rồi! Nương lúa nếp nhà Dế Vần đã bắt đầu mướt như lụa dập dềnh trong gió.

Tiếng “Chích… Tơ rích… Chích” đâu đây ngân rung non nớt, rót vào không gian âm thanh quyến rũ bước chân Dế Vần. “Đây rồi!”— chú bé khẽ reo lên hồi hộp. Chỗ tách ra của một cành nho gần ngọn cây “nùm mờ”, cao tầm đầu người là một tổ chim được bện bằng lá cỏ tròn tròn xinh xắn. Dế Vần nín thở kiễng chân lên ngó. Bên trong là một chú chích bông bé xíu đỏ hỏn. Hình như chỉ có cái đầu là to hơn cả. Tiếng động khiến nó tưởng chim mẹ về, chích bông vội ngửa chiếc mỏ viền vàng há hốc chích chích. Chú bé không nén nổi vui sướng, nó vội thò tay cầm lấy sinh linh đỏ hỗn như một viên đá son nhấc ra khỏi tổ. Giơ cao con chim, chú co chân chạy về phía pa đang mải miết làm cỏ lúa, miệng cất tiếng reo sung sướng:

– Pa ơi! Con bắt được một con chim…

Nghe tiếng con gọi, người cha đưa tay lên đầu lật chiếc nón mo rộng vành ra sau lưng. Chờ con đến gần, ông đưa tay ấp nhẹ lên bàn tay của con rồi ngồi xuống

khẽ nói:

– Chích bông đây mà! Nó còn non quá! Pa muốn con đặt nó lại tổ…

– Không! Con bắt được, nó là của con, con sẽ nuôi nó.

Dường như sợ niềm vui của mình sẽ bay mất, Dễ Vân áp chặt chú chim non vào ngực rồi đột ngột băng xuống đồi.

– Này con…! – Người cha định nói với con điêu gì đó nhưng không kịp nữa; ông đành nhìn theo cái chấm nhỏ đang khuất sau cánh rừng với ánh mặt thoáng buồn, Chiều xuống. Ngọn cây mận sau nhà chợt vang lên tiếng kêu “Chích… Chích” liên hồi. Chú bé đưa mắt nhìn cha lo lắng. Nét mặt người cha lặng buồn. Ông khẽ nói

với con:

– Chích bông mẹ đấy! Nó đang bay tìm chích bông con. Nghe thảm quá! Giá như

con trả nó về tổ.

Dế Vần rân rấn nước mắt. Giọng chú nghẹn ngào. Tay run run chìa ra phía trước, trong lòng bàn tay, chích bông con đã bất động. Chú bỗng bật khóc nức nở: “Chích bông ơi!”. Tiếng khóc dường như làm rung cả chiều thu buồn bã với những chiếc lá vàng đang rơi xuống như nước mắt của rừng.

Chiều, bên gốc cây mận sau nhà, một nấm mộ nhỏ như chiếc bát úp mọc lên với một nén hương ngún khói. Dế Vần ngồi bên với một chiếc siêm vẫn còn dính đất, nước mắt chảy trên khuôn mặt đượm đầy ân hận. Giờ mỗi lần nhớ lại, chú bé vẫn còn nghe thấy tiếng kêu “Chích… Chích” thảm thiết của chích bông mẹ và tiếng nức nở ân hận ngày nào như vẫn còn run rẩy trong lòng.

Như con suối rừng vượt qua những ghềnh đá, giờ trở lại êm xuôi hoài niệm mơ màng, giọng Dế Vần chợt dừng lại. Ò Khìn nhìn pa khẽ hỏi:

Dế Vần khẽ gật đầu đáp như kẻ có lỗi. Ò Khìn bước đến, cầm lấy tay pa, giọng

– Chú bé ấy có phải là pa không?

– Đứng dậy đi pa! Kia kìa, con chích bông kia kìa, pa cứu nó đi, không chiều nay mẹ nó bay đi tìm sẽ không thấy mất!

Dế Vần đứng dậy, hai cha con bước đến bên bụi gai “mác hử”. Dế Vần lựa tay gỡ con chim ra khỏi đám gai. Nhìn vào mắt con, Dế Vần bỗng thấy ngực mình có tiếng thình thịch, nhưng vẫn gắng cúi xuống đặt chú chích bông vào lòng bàn tay nhỏ xíu của nó. Ò Khìn vui sướng muốn hét, nhưng sợ tiếng kêu sẽ làm chú chim kinh động bay mất và như thế giây phút kì diệu được ngắm nghía sẽ rất ngắn. Đưa chích bông lên ngang mặt, Ò Khìn xoè bàn tay, chúm môi thổi nhẹ làm cho những chiếc lông vàng nâu rung lất phất, rồi nó chợt khẽ thầm thì:

– Bay đi, bay về với mé mày đi, mé mày đang đợi đấy! Chích bông ơi!

Chú chim tung cánh bay vút lên bầu trời. Phía dưới kia, Ò Khìn đang ngước nhìn theo, nó đưa bàn tay như những tia nắng vẫy vẫy tạm biệt. Dế Vần bỗng nở một nụ cười, nhìn chích bông non nớt đang nhẹ bay trong nắng thu, Dế Vần chợt thấy lòng mình nhẹ nhõm.

 


 

Nội dung chính bài Chích bông ơi – Ngữ văn lớp 6

 

Qua câu chuyện quá khứ của pa Dế Vần, Khìn đã nhận ra bài học quý giá. Đó là biết trân trọng, yêu quý thiên nhiên, không được ích kỉ chiếm giữ động vật làm của riêng mình. Luôn biết giúp đỡ, yêu thương các loài động vật.

 

Tóm tắt Chích bông ơi

Tóm tắt tác phẩm Chích bông ơi – Mẫu 1

Ò Khìn nhìn thấy con chim chích bông bị mắc ở bụi gai. Cậu muốn nhờ bố bắt cho con chim để làm đồ chơi. Khi nghe thấy tiếng kêu hốt hoảng của con chim, Dế Vần nhớ tới kỷ niệm buồn bã ngày xưa. Khi còn nhỏ theo pa lên nương, Dế Vần đã bắt lấy con chim non còn đỏ hỏn trong tổ để chơi. Chiều đến, chim mẹ đi tìm con tiếng kêu thảm thiết vô cùng. Nhưng chú chim non đã chết. Dế Vần vô cùng ân hận về hành động đó của mình. Sau khi nghe câu chuyện của pa kể, Ò Khìn đã không còn muốn giữ con chim để chơi nữa mà vui vẻ thả nó bay về với trời xanh.

Tóm tắt tác phẩm Chích bông ơi – Mẫu 2

Thằng Khìn – con trai của Dế Vần bị thu hút bởi một chú chim chích bông nhỏ và đòi ba bắt cho chơi làm Dế Vần nhớ lại bản thân ngày bé. Dế Vần cũng đã từng rất thích thú với chú chích bông nhỏ và muốn giữ chú chim lại làm đồ chơi, không cho chích bông về với mẹ. Hành vi ấy của Dế vần đã làm chú chích bông chết thảm. Anh hối hận suốt thời gian sau đó vậy nên khi thấy con trai đang ở trong hoàn cảnh giống mình khi xưa, Dế Vần đã khuyên con thả cho chú chim nhỏ về với mẹ. Cuối văn bản, hai bố con thả chú chim bay về trời. Dế Vần nhìn theo với vẻ nhẹ nhõm

Tóm tắt tác phẩm Chích bông ơi – Mẫu 3

Cậu bé Ò Khìn đã nhờ bố bắt cho một con chim chích bông bị mắc ở bụi gai. Nghe thấy tiếng kêu hoảng hốt của con chim, Dế Vần nhớ tới kỷ niệm khi con nhỏ. Theo pa lên nương, Dế Vần đã bắt lấy con chim non còn đỏ hỏn trong tổ để chơi. Đến chiều, chim mẹ đi tìm con nhưng chú chim non đã chết. Dế Vần vô cùng ân hận về hành động đó của mình. Sau khi nghe câu chuyện, Ò Khìn đã không còn muốn giữ con chim để chơi nữa mà vui vẻ thả nó bay về với trời xanh.

 

Bố cục Chích bông ơi

Có thể chia văn bản thành 3 phần:

– Phần 1 (Từ đầu đến …dập dềnh trong gió): Ò Khìn muốn bắt chú chim chích bông

– Phần 2 (Tiếp theo đến …run rẩy trong lòng): Dế Vần hồi tưởng lại quá khứ

– Phần 3 (Còn lại): Cả hai cha con cùng thả chú chim chích bông

 


 

 

Soạn bài Chích bông ơi – Cánh diều

1. Chuẩn bị

– Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự việc phức tạp,… Chi tiết và lời văn trong truyện rất cô đọng.

– Khi đọc truyện ngắn:

+ Truyện kể về việc cậu bé Ò Khìn nhờ pa Dế Vần giải thoát một chú chim chích bông mắc kẹt khiến pa nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.

Thời gian và địa điểm xảy ra câu chuyện khi Dế Vần 8 tuổi theo pa nên nương.

+ Truyện có những nhân vật: Ò Khìn – con trai Dế Vần, Dế Vần, pa Dế Vần chú chim chích bông. Nhân vật chính là Dế Vần: từ là một cậu ham chơi, ích kỉ thích giữ mọi thứ cho riêng mình nhưng đến khi nhận ra bài học thì liền ân hận, ăn năn bởi lỗi lầm của mình.

+ Truyện kể theo ngôi kể thứ ba và tác dụng của ngôi kể ấy là mang đến cái nhìn khách quan, bao quát toàn bộ câu chuyện.

+ Truyện nêu lên vấn đề tấm lòng nhân hậu, yêu thương động vật. Vấn đề ấy có liên quan đến cuộc sống hiện nay khi mà mọi người đang ngày càng tàn phá môi trường, hủy hoại cả nhân loại. Từ đó, cá nhân em rút ra bài học, cách ứng xử thân thiện với môi trường xung quanh vì bảo vệ nó là bảo vệ cuộc sống của nhân loại.

– Đọc trước truyện Chích bông ơi!; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Cao Duy Sơn:

+ Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn Cao Sơn, sinh ngày 28 – 4 – 1956 tại Thị trấn Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.

+ Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hiện ông là Phó Chủ tịch Hội Văn học – Nghệ thuật các dân tộc Thiểu số Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa các dân tộc.

+ Mỗi tác phẩm của Cao Duy Sơn chính là một sự tìm tòi, khám phá, phát hiện mới, độc đáo về đời sống và con người tại quê hương.

+ Giải thưởng:

Ÿ Giải A Văn học Dân tộc Thiểu số của Hội Nhà văn Việt Nam 1993, với tác phẩm Người lang thang

Ÿ Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2008 cho tập truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối

Ÿ Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2009

+ Tác phẩm tiêu biểu:

Ÿ Tiểu thuyết: Người lang thang, Cực lạc, Hoa mận đỏ, Đàn trời, Chòm ba nhà

Ÿ Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô Sầu, Những đám mây hình người, Hoa bay cuối trời, Ngôi nhà xưa bên suối

2. Đọc hiểu

a. Trong khi đọc

Câu hỏi trang 77 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Nội dung tranh liên quan đến sự việc gì trong truyện?

 

Trả lời: 

Nội dung bức tranh liên quan đến sự việc Ò Khìn nhìn thấy chú chim chích bông bé xíu đang giãy giụa trong bụi gai.

Câu hỏi trang 77 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Chú ý theo dõi chuyện đang xảy ra (hiện tại) và chuyện đã xảy ra (quá khứ).

Trả lời:

– Chuyện đang xảy ra (hiện tại): Ò Khìn phát hiện ra một chú chim chích bông đang bị mắc kẹt.

– Chuyện đã xảy ra (quá khứ): Dế Vần đã từng phát hiện và giữ chú chim chích bông đến khi nó chết đi.

Câu hỏi trang 77 SGK Ngữ văn 6 tập 2: “Chú bé” ở phần 2 là ai?

Trả lời:

“Chú bé” ở phần 2 là Dế Vần hồi tám tuổi.

Câu hỏi trang 77 SGK Ngữ văn 6 tập 2: “Pa” ở đây và “pa” ở đầu truyện có phải là một người không?

Trả lời: 

“Pa” ở đây là cha của Dế Vần, ông nội của Ò Khìn còn “pa” ở đầu truyện là Dế Vần, cha của Ò Khìn.

Câu hỏi trang 78 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Theo em, người cha định nói với con điều gì?

Trả lời: 

Theo em, người cha định nói với con rằng mẹ của chú chim chích bông ấy đang đi tìm con của mình, con hãy thả chú chim đó đi để nó quay trở về bên mẹ mình.

Câu hỏi trang 78 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Phần 3 kể chuyện hiện tại hay quá khứ?

Trả lời: 

Phần 3 kể chuyện hiện tại.

Câu hỏi trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Nội dung tranh minh họa có thể hiện được phần kết thúc của truyện không?

 

Trả lời: 

Nội dung tranh minh họa có thể hiện được phần kết thúc của truyện khi Ò Khìn cùng pa Dế Vần thả tự do cho chú chim chích bông bị mắc kẹt ấy.

Câu hỏi trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Thử nghĩ kết thúc câu chuyện theo một hướng khác.

Trả lời: 

Chú chim tung cánh bay vút lên bầu trời. Phía dưới, hai cha con ngước nhìn theo đầy hạnh phúc và vui vẻ. Không may thay, vì bị kẹt quá lâu, chích bông non nớt đã kiệt sức và rơi xuống. Hai người lập tức đi tìm chú chim đã chết và chôn chú. Một khoảng lặng sau đó khi hoàng hôn buông xuống, trong lòng Dế Vần nhiều bâng khuâng.

b. Sau khi đọc

Câu 1 trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Truyện viết về ai, về việc gì? Theo em, Dế Vần là người thế nào?

Trả lời: 

– Truyện kể về việc cậu bé Ò Khìn nhờ pa Dế Vần giải thoát một chú chim chích bông mắc kẹt khiến pa nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.

– Nhân vật chính là Dế Vần: từ là một cậu ham chơi, ích kỉ thích giữ mọi thứ cho riêng mình nhưng đến khi nhận ra bài học thì liền ân hận, ăn năn bởi lỗi lầm của mình.

Câu 2 trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai câu chuyện trong văn bản này:

a, Chuyện của người cha trong quá khứ

b. Chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn

Từ đó em hiểu cách viết “truyện trong truyện” ở đây là thế nào?

Trả lời: 

Điểm giống nhau giữa hai câu chuyện trong văn bản này:

– Ò Khìn, Dế Vần đều là cậu bé tám tuổi tinh nghịch và muốn nuôi giữ khi bắt gặp một chú chim chích bông.

– Đều có nhân vật người cha xuất hiện.

→ Từ đó em hiểu cách viết “truyện trong truyện” ở đây là lồng ghép một câu chuyện nhỏ có liên quan tới câu chuyện chính.

Câu 3 trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Vì sao ở đầu truyện, Ò Khìn muốn pa bắt con chích bông để chơi nhưng đến cuối truyện lại thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: “Bay đi, bay về với mẹ mày đi…”?

Trả lời: 

Ở đầu truyện, Ò Khìn muốn pa bắt con chích bông để chơi nhưng đến cuối truyện lại thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: “Bay đi, bay về với mẹ mày đi…” vì Ò Khìn đã rút ra được bài học từ sai lầm của pa Dế Vần trong quá khứ. Nếu cậu đòi bắt giữ chích bông non thì mẹ của cậu ấy sẽ mất đi một người con như câu chuyện của pa Dế Vần vậy.

Câu 4 trang 79 SGK Ngữ văn 6 tập 2: Truyện muốn nhắn gửi người đọc điều gì? Đối với em, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất? Vì sao?

Trả lời: 

Truyện muốn nhắn gửi người đọc vấn đề tấm lòng nhân hậu, yêu thương động vật. Đối với em, cách đối xử yêu thương động vật gây ấn tượng nhất vì trong cuộc sống hiện nay khi mà mọi người đang ngày càng tàn phá môi trường, hủy hoại cả nhân loại. Và nếu chúng ta không biết cách ứng xử thân thiện với môi trường xung quanh thì cuộc sống của nhân loại đang dần bị phá hủy.

 

Soạn văn 6 Tập 2

Bài 6: Truyện

Bài 7: Thơ

Bài 8: Văn bản nghị luận

Bài 9: Truyện

Bài 10: Văn bản thông tin

Ôn tập và tự đánh giá cuối học kì 2

 

 

Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều

Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều

 

 

Chích bông ơi – Ngữ Văn 6 – Cánh Diều