Bài 37: Sinh sản ở người – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

Bài 37: Sinh sản ở người – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

 

Cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục nam là gì?

Hiện tượng thụ tinh và thụ thai là gì?

Thụ tinh là quá trình kết hợp của tinh trùng và trứng tạo thành hợp tử.
Thụ thai là quá trình hợp tử di chuyển dọc theo ống dẫn trứng về phía tử cung, đồng thời phân chia tạo thành phôi, phôi bám vào lớp niêm mạc tử cung dày, xốp chứa nhiều mạch máu để làm tổ và phát triển thành thai.

Hiện tượng kinh nguyệt là gì?

Sau khi trứng rụng mà không được thụ tinh → lượng hormone do buồng trứng tiết ra bị giảm đi → lớp niêm mạc tử cung bong ra, thoát ra cùng máu và dịch nhầy nhờ sự co bóp của tử cung gọi là hiện tượng kinh nguyệt.

Làm thế nào để phòng bệnh lây truyền qua đường sinh dục?

Quan hệ tình dục an toàn

Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục

Tiêm vaccine phòng bệnh

Khám phụ khoa định kỳ

Không dùng chung các vật dụng dính máu hoặc dịch cơ thể

Đến ngay cơ sở ý tế khi có dấu hiệu bất thường của cơ quan sinh dục

Làm thế nào để bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên?

 


 

Mở đầu trang 173 Bài 37 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.1, cho biết vai trò của hệ sinh dục nam và hệ sinh dục nữ.

 

Trả lời:

Hệ sinh dục nam và hệ sinh dục nữ đều có vai trò tiết hormone sinh dục và thực hiện chức năng sinh sản đảm bảo duy trì nòi giống qua các thế hệ. Trong đó:

– Vai trò của hệ sinh dục nam: Sản sinh ra tinh trùng và tiết hormone sinh dục nam.

– Vai trò của hệ sinh dục nữ: Sản xuất trứng, tiết hormone sinh dục nữ và là nơi diễn ra quá trình thụ tinh, phát triển phôi thai.


 

Câu hỏi 1 trang 173 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.2, kể tên và trình bày chức năng của các cơ quan trong hệ sinh dục nữ.

Trả lời:

Tên và chức năng của các cơ quan trong hệ sinh dục nữ:

Tên cơ quanChức năng
Buồng trứng– Sản xuất trứng và tiết hormone sinh dục nữ.
Âm đạo– Có tuyến tiết ra chất nhờn mang tính acid giúp giảm ma sát và ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập.

– Tiếp nhận tinh trùng.

– Là đường ra của trẻ sơ sinh.

Ống dẫn trứng– Đón trứng.

– Là nơi diễn ra sự thụ tinh.

– Vận chuyển trứng hoặc hợp tử xuống tử cung.

Tử cung– Tiếp nhận trứng hoặc hợp tử.

– Nuôi dưỡng phôi thai.

Âm hộ– Bảo vệ cơ quan sinh dục.

 


 

Câu hỏi 2 trang 174 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.3, kể tên và trình bày chức năng của các cơ quan trong hệ sinh dục nam.

Trả lời:

Tên và chức năng của các cơ quan trong hệ sinh dục nam:

Tên cơ quanChức năng
Ống dẫn tinhVận chuyển tinh trùng đến túi tinh.
Tuyến tiền liệtTiết dịch màu trắng hòa lẫn với tinh trùng từ túi tinh phóng ra tạo thành tinh dịch.
Tuyến hànhTiết dịch nhờn có tác dụng rửa niệu đạo và làm giảm tính acid của dịch âm đạo, đảm bảo sự sống sót của tinh trùng.
Túi tinhDự trữ tinh trùng, tiết một ít dịch.
Tinh hoànSản xuất tinh trùng và hormone sinh dục nam.
Mào tinh hoànNơi tinh trùng phát triển toàn diện.
Dương vậtCó niệu đạo vừa là đường dẫn nước tiểu vừa là đường dẫn tinh.

 


 

Luyện tập 1 trang 174 KHTN lớp 8: Nêu tên cơ quan và chức năng của các cơ quan thuộc hệ sinh dục nữ, hệ sinh dục nam theo bảng gợi ý sau:

Trả lời:

Bảng 37.1. Tên và chức năng của các cơ quan thuộc hệ sinh dục

Hệ sinh dục nữHệ sinh dục nam
Cơ quanChức năngCơ quanChức năng
Buồng trứng– Sản xuất trứng và tiết hormone sinh dục nữ.Ống dẫn tinhVận chuyển tinh trùng đến túi tinh.
Âm đạo– Có tuyến tiết ra chất nhờn mang tính acid giúp giảm ma sát và ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập.

– Tiếp nhận tinh trùng.

– Là đường ra của trẻ sơ sinh.

Tuyến tiền liệtTiết dịch màu trắng hòa lẫn với tinh trùng từ túi tinh phóng ra tạo thành tinh dịch.
Ống dẫn trứng– Đón trứng.

– Là nơi diễn ra sự thụ tinh.

– Vận chuyển trứng hoặc hợp tử xuống tử cung.

Tuyến hànhTiết dịch nhờn có tác dụng rửa niệu đạo và làm giảm tính acid của dịch âm đạo, đảm bảo sự sống sót của tinh trùng.
Tử cung– Tiếp nhận trứng hoặc hợp tử.

– Nuôi dưỡng phôi thai.

Túi tinhDự trữ tinh trùng, tiết một ít dịch.
Âm hộ– Bảo vệ cơ quan sinh dục.Tinh hoànSản xuất tinh trùng và hormone sinh dục nam.
Mào tinh hoànNơi tinh trùng phát triển toàn diện.
Dương vậtCó niệu đạo vừa là đường dẫn nước tiểu vừa là đường dẫn tinh.

 


 

 

Luyện tập 2 trang 174 KHTN lớp 8: Lập sơ đồ đường đi của tinh trùng trong hệ sinh dục nam.

Trả lời:

Sơ đồ đường đi của tinh trùng trong hệ sinh dục nam: Tinh hoàn → Mào tinh hoàn → Ống dẫn tinh → Túi tinh → Niệu đạo trong dương vật.


 

Câu hỏi 3 trang 175 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.4 và cho biết chiều di chuyển của hợp tử sau khi thụ tinh.

 

Trả lời:

Chiều di chuyển của hợp tử sau khi thụ tinh: Hợp tử được hình thành sau khi thụ tinh sẽ di chuyển dọc theo ống dẫn trứng hướng về phía tử cung, đồng thời phân chia tạo thành phôi. Phôi sẽ bám vào lớp niêm mạc tử cung dày, xốp và chứa nhiều mạch máu để làm tổ và phát triển thành thai.


 

Luyện tập 3 trang 175 KHTN lớp 8: Sự thụ tinh xảy ra ở đâu? Thai nhi được nuôi dưỡng ở đâu?

Trả lời:

– Sự thụ tinh xảy ra ở ống dẫn trứng, khi tinh trùng gặp trứng vào thời điểm thích hợp.

– Thai nhi được nuôi dưỡng ở tử cung. Niêm mạc tử cung là nơi phôi bám vào, hình thành nhau thai để trao đổi chất với cơ thể mẹ giúp phôi thai phát triển.


 

Câu hỏi 4 trang 175 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.5 và giải thích hiện tượng kinh nguyệt.

 

Trả lời:

Hiện tượng kinh nguyệt: Nếu trứng rụng mà không được thụ tinh thì sau khoảng 14 ngày kể từ khi rụng trứng, lượng hormone do buồng trứng tiết ra bị giảm đi. Vì vậy, lớp niêm mạc tử cung bong ra, thoát ra ngoài cùng máu và dịch nhầy nhờ sự co bóp của tử cung gọi là hiện tượng kinh nguyệt.


 

Luyện tập 4 trang 175 KHTN lớp 8: Nêu sự thay đổi độ dày niêm mạc tử cung trong chu kì kinh nguyệt.

Trả lời:

Sự thay đổi độ dày niêm mạc tử cung trong chu kì kinh nguyệt:

– Ở giai đoạn bắt đầu chu kì kinh nguyệt (khoảng ngày 1 đến ngày 5 của chu kì), lớp niêm mạc tử cung bị bong ra → lớp niêm mạc tử cung mỏng dần.

– Ở giai đoạn tiếp theo (khoảng ngày 6 đến ngày 28 của chu kì), lớp niêm mạc của tử cung bắt đầu dày lên → lớp niêm mạc tử cung dày nhất vào cuối của chu kì để chuẩn bị cho phôi đến làm tổ.


 

Câu hỏi 5 trang 176 KHTN lớp 8: Nêu ví dụ bệnh lây truyền qua đường sinh dục và cách phòng tránh.

Trả lời:

– Ví dụ bệnh lây truyền qua đường sinh dục như: HIV/AIDS, bệnh lậu, giang mai, sùi mào gà, viêm gan B,…

– Cách phòng tránh bệnh lây truyền qua đường sinh dục: Cần quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, tiêm vaccine phòng bệnh, khám phụ khoa định kì, không dùng chung các vật dụng dính máu hoặc dịch cơ thể và đến ngay cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường ở cơ quan sinh dục.


 

Câu hỏi 6 trang 176 KHTN lớp 8: Quan sát hình 37.6 và cho biết, cần làm gì để bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên? Nêu ý nghĩa của mỗi biện pháp đó.

Trả lời:

Biện pháp để bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên và ý nghĩa của mỗi biện pháp:

Biện phápÝ nghĩa
Tìm hiểu thông tin về sức khỏe sinh sản từ nguồn kiến thức đáng tin cậy.Giúp vị thành niên chủ động, có quyết định và hành vi đúng về sức khỏe sinh sản.
Nâng cao sức khỏe, vệ sinh cá nhân và cơ quan sinh dục đúng cách, sinh hoạt điều độ, tập thể dục thường xuyên, chế độ dinh dưỡng hợp lí.Giúp nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.
Không nên quan hệ tình dục.Tránh mang thai ngoài ý muốn, phá thai, mắc bệnh lây truyền qua đường sinh dục và vi phạm pháp luật.
Không sử dụng các chất kích thích, không xem phim ảnh, website không phù hợp.Tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Có hành vi đúng mực với người khác giới, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.Giúp giữ tình bạn trong sáng; giảm nguy cơ bị xâm hại.

 


 

Luyện tập 5 trang 176 KHTN lớp 8: Quan hệ tình dục không an toàn ở tuổi vị thành niên có thể dẫn đến hậu quả gì?

Trả lời:

Quan hệ tình dục không an toàn ở tuổi vị thành niên có thể dẫn tới nhiều hậu quả như:

– Mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và học tập của vị thành niên.

– Mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục khi quan hệ tình dục không an toàn như HIV/AIDS, bệnh lậu, giang mai, sùi mào gà, viêm gan B,…

– Vi phạm pháp luật: Theo Luật Trẻ em năm 2016, người dưới 16 tuổi được xem là trẻ em và bất cứ hành vi quan hệ trong độ tuổi này đều vi phạm pháp luật.


 

Vận dụng trang 177 KHTN lớp 8: Em lựa chọn biện pháp nào để bảo vệ sức khỏe sinh sản của bản thân?

Trả lời:

– Học sinh tự đưa ra câu trả lời dựa theo nhận thức của bản thân.

– Tham khảo một số biện pháp bảo vệ sức khỏe sinh sản của bản thân:

+ Tìm hiểu thông tin về sức khỏe sinh sản từ nguồn kiến thức đáng tin cậy.

+ Nâng cao sức khỏe, vệ sinh cá nhân và cơ quan sinh dục đúng cách, sinh hoạt điều độ, tập thể dục thường xuyên, chế độ dinh dưỡng hợp lí.

+ Không sử dụng các chất kích thích, không xem phim ảnh, website không phù hợp.

+ Có hành vi đúng mực với người khác giới, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

+ Không nên quan hệ tình dục ở độ tuổi học sinh.


 

Thực hành trang 177 KHTN lớp 8: Tiến hành dự án điều tra sự hiểu biết của học sinh tại trường em về sức khỏe sinh sản vị thành niên theo mẫu phiếu:

 

Trả lời:

Gợi ý: Học sinh in phiếu điều tra sự hiểu biết về sức khỏe sinh sản vị thành niên, phát cho các bạn trong lớp và tổng hợp lại các số liệu thu được.

 

 

Giải bài tập Khoa Học Tự Nhiên 8 – Cánh Diều

 

 

 

 

Bài 37: Sinh sản ở người – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

Bài 37: Sinh sản ở người – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều