Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

 

Mở đầu trang 147 Bài 32 KHTN lớp 7: Cho biết các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách nào. Lấy ví dụ.

Trả lời:

– Các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách: sinh sản (đẻ con, đẻ trứng,…).

– Ví dụ: con mèo đẻ con, con gà đẻ trứng,…


 

Câu hỏi 1 trang 147 KHTN lớp 7: Quan sát hình 32.1, cho biết kết quả và ý nghĩa của sự sinh sản ở sinh vật.

 

Trả lời:

– Kết quả của sinh sản: Tạo ra những cá thể mới, làm tăng số lượng cá thể của loài.

– Ý nghĩa của sinh sản: Bảo đảm sự phát triển kế tục của loài


 

Câu hỏi 2 trang 148 KHTN lớp 7: Quan sát hình 32.1a , 32.1c:

– Mô tả quá trình sinh sản ở cây rau má và trùng đế giày.

– Sinh sản ở các sinh vật này có sự kết hợp của yếu tố đực và yếu tố cái không?

Từ đó, em hãy cho biết:

– Các sinh vật này có hình thức sinh sản nào?

– Vì sao các cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ.

 

Trả lời:

Trả lời:

– Mô tả quá trình sinh sản ở cây rau má và trùng đế giày:

+ Quá trình sinh sản của cây rau má: Từ một phần thân bò của cây mẹ phát triển thành một cây con mới.

+ Quá trình sinh sản của trùng đế giày: Cơ thể mẹ phân đôi thành hai cơ thể trùng giày con.

– Sinh sản ở 2 sinh vật này (rau má và trùng đế giày) không có sự kết hợp của yếu tố đực và yếu tố cái.

– Các sinh vật này (rau má và trùng đế giày) có hình thức sinh sản vô tính.

– Cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ vì cơ thể con chỉ nhận được chất di truyền từ cơ thể mẹ nên chúng giống nhau và giống mẹ.


 

Câu hỏi 3 trang 148 KHTN lớp 7: Quan sát hình 32.2, cho biết cây con được hình thành từ bộ phận nào của cơ thể mẹ. Từ đó, phân biệt các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật.

 

Trả lời:

– Hình thức sinh sản của các cây trong hình 32.2:

+ Cây lá bỏng con được sinh ra từ lá của cây mẹ.

+ Cây dâu tây con được sinh ra từ thân của cây mẹ.

+ Cây gừng con được sinh ra từ thân rễ của cây mẹ.

+ Cây khoai lang được sinh ra từ rễ củ của cây mẹ.

– Các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật:  Sinh sản sinh dưỡng là sự hình thành cây mới từ một phần của cơ quan sinh dưỡng như rễ, thân, lá. Điểm khác biệt của các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật chính là cơ quan sinh dưỡng phát sinh thành cây con.


 

Luyện tập trang 148 KHTN lớp 7: Lấy ví dụ về các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật.

Trả lời:

Ví dụ về các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật:

– Cây rau má khi bò trên đất ẩm, ở mỗi mấu thân có hiện tượng mọc ra rễ. Mỗi mấu thân như vật khi tách ra có thể thành một cây mới.

– Cây khoai tây sinh sản bằng thân củ.

– Cây sắn, rau muống, rau ngót có thể hình thành những cây mới từ các mấu trên thân.


 

Thực hành trang 148 KHTN lớp 7: Quan sát vết cắt đoạn thân cây hoa hồng (hoặc hoa mười giờ,…) đã được cắm vào trong cát ẩm sau ba tuần và mô tả những gì quan sát được. Đoạn thân cây hoa hồng này có thể phát triển thành cây mới được không? Vì sao?

Trả lời:

– Sau một thời gian đoạn thân cây hoa hồng này nảy chồi, mọc rễ ở các mấu thân.

– Đoạn thân này có thể phát triển thành cây mới vì đã có đủ rễ và chồi.


 

Câu hỏi 4 trang 149 KHTN lớp 7: Quan sát hình 32.3 và phân biệt các hình thức sinh sản vô tính ở động vật theo gợi ý trong bảng 32.1.

 

Trả lời:

Tiêu chíNảy chồiTrinh sảnPhân mảnh
Khái niệm– Từ cơ thể mẹ nảy ra một cái chồi. Chồi này phát triển thành cá thể mới.– Trứng không thụ tinh mà phát triển thành cá thể mới.– Cá thể mới được sinh ra từ một mảnh của cơ thể mẹ.
Đặc điểm– Lúc đầu, cá thể mới phát triển gắn liền với sinh vật mẹ. Sau khi trưởng thành, mới tách hẳn khỏi cơ thể mẹ.

– Cá thể mới có vật chất di truyền giống cơ thể mẹ.

– Cá thể mới luôn là giống đực.

– Cá thể mới có vật chất di truyền khác cơ thể mẹ.

– Từ một mảnh khuyết thiếu từ mẹ sẽ phát triển đầy đủ thành một cá thể mới hoàn thiện.

– Cá thể mới có vật chất di truyền giống cơ thể mẹ.

Ví dụThuỷ tứcOngSao biển

 


 

Tìm hiểu thêm trang 149 KHTN lớp 7: Hãy tìm hiểu ong thợ và ong chúa được sinh ra như thế nào và vì sao chúng khác nhau về hình thái, vai trò trong đàn ong.

Trả lời:

– Ong chúa và ong thợ đều được sinh ra từ trứng đã thụ tinh. Tuy nhiên, ong chúa được chăm sóc trong mũ chúa ngay từ bé và được cho ăn hoàn toàn bằng sữa ong chúa. Còn ấu trùng ong thợ được nuôi trong các tổ thường và chỉ được cho ăn sữa ong chúa trong 3 ngày đầu tiên rồi được nuôi bằng mật ong và phấn hoa cho tới khi trưởng thành.

– Về vai trò:

+ Ong chúa là một con ong cái phát triển hoàn chỉnh. Ong chúa có nhiệm vụ đẻ trứng để tăng quân đồng thời đảm bảo sự tồn tại của đàn ong. Đồng thời, con ong chúa còn có nhiệm vụ duy trì trật tự xã hội của đàn ong

+ Ong thợ đảm nhận tất cả các công việc nặng nhọc nhất trong đàn ong như xây tổ, chăm sóc ấu trùng, ong non và ong chúa, tìm kiếm thức ăn, phòng chống kẻ thù,…

– Trong tổ ong có sự khác nhau về hình thái và vai trò của các loại ong chúa, ong thợ và ong đực vì để đảm bảo trật tự xã hội trong một tổ ong.


 

Câu hỏi 5 trang 149 KHTN lớp 7: Lấy ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng trong việc duy trì các đặc điểm của sinh vật.

Trả lời:

– Bằng cách sinh sản vô tính, một sinh vật tạo ra một bản sao di truyền giống hệt hoặc giống hệt nhau.

– Ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng trong việc duy trì các đặc điểm của sinh vật: Có 1 cây ăn quả có chất lượng quả tốt muốn tạo ra một vườn cây ăn quả có cùng chất lượng thì cần tiến hành các hình thức cho cây ăn quả trên sinh sản vô tính.


 

Câu hỏi 6 trang 149 KHTN lớp 7: Nêu các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật. Mỗi biện pháp lấy ví dụ 1 – 2 loài cây.

Trả lời:

Các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật và ví dụ:

– Nuôi cấy mô: Cây phong lan, cây sâm ngọc linh,…

– Giâm cành: cây rau muống, cây rau ngót, cây hoa hồng,…

– Chiết cành: Cây cam, bưởi, táo,…


Vận dụng 1 trang 149 KHTN lớp 7: Lấy ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa phương em.

Trả lời:

Ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa phương em:

– Chiết cành cam, táo, bưởi,… để nhân nhanh giống cây trồng, rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây, sớm được thu hoạch.

– Giâm cành rau muống, khoau lang, mía,….


 

Vận dụng 2 trang 149 KHTN lớp 7: Kể tên một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử dụng được sản xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng.

Trả lời:

Một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử dụng được sản xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng: rau muống, khoai lang, cây bỏng, táo, cam, bưởi, khoai tây, mía,…


 

Câu hỏi 7 trang 150 KHTN lớp 7: Quan sát hình 32.4, giải thích vì sao giâm cành, chiết cành, nuôi cấy mô là những biện pháp nhân nhanh giống cây trồng.

 

Trả lời:

– Nuôi cấy mô là những biện pháp nhân nhanh giống cây trồng vì: Ở phương pháp này, từ một mẩu mô nhỏ của một cây mẹ có thể tạo ra hàng loạt cây con giống nhau và giống cây mẹ.

– Giâm cành, chiết cành là những biện pháp nhân nhanh giống cây trồng vì: Về bản chất, ở những phương pháp này, những cơ thể mới được sinh ra và phát triển từ những phần vốn dĩ đã có sự sống từ cây mẹ. Do đó, nếu sử dụng các biện pháp này sẽ rút ngắn được thời gan sinh trưởng của cây – cây nhanh cho thu hoạch hơn.


 

Tìm hiểu thêm trang 150 KHTN lớp 7:

– Trong thực tế để tăng hiệu quả của giâm, chiết cành, người ta ứng dụng các sản phẩm và công nghệ mới, ví dụ: các môi trường dinh dưỡng, hệ thống và kĩ thuật trồng cây hiện đại,… Hãy tìm hiểu xem người nông dân thời kì công nghệ 4.0 đã ứng dụng sinh sản vô tính trong nông, lâm nghiệp như thế nào.

– Tìm hiểu về công nghệ nuôi cấy mô tế bào động vật và viết báo cáo ngắn về công nghệ này.

Trả lời:

– Ứng dụng sinh sản vô tính trong nông, lâm nghiệp:

+ Trong lâm nghiệp, đã nghiên cứu thành công phương pháp vi nhân giống bằng nuôi cấy mô phân sinh kết hợp với công nghệ nhân hom ở quy mô lớn cho một số loài cây lấy gỗ (bạch đàn, keo, hông, lát hoa).

+ Các nhà khoa học cũng đã hoàn thiện quy trình tái sinh cây có múi bằng phôi vô tính kết hợp với công nghệ vi ghép đỉnh sinh trưởng để nhân nhanh và tạo giống cam, quýt sạch bệnh.

– Công nghệ nuôi cấy mô tế bào động vật:

Tế bào động vật tách từ mô có thể được nuôi cấy trên các loại môi trường dinh dưỡng tổng hợp bên ngoài cơ thể, chúng sinh trưởng bằng cách tăng số lượng và kích thước tế bào. Kĩ thuật nuôi cấy tế bào động vật đã tạo cơ hội để nghiên cứu các tế bào ung thư, phân loại các khối u ác tính, mô hình thực nghiệm để khảo sát tác động của hóa chất, xác định sự tương hợp của mô trong cấy ghép và nghiên cứu các tế bào đặc biệt cùng sự tương tác của chúng,… Kĩ thuật nuôi cấy tế bào động vật có vú có thể được ứng dụng để sản xuất các hợp chất hóa sinh quan trọng dùng trong chẩn đoán như các hormone sinh trưởng của người, interferon, hoạt tố plasminogen mô, các viral vaccine và các kháng thể đơn dòng. Theo phương pháp truyền thống các hợp chất hóa sinh này được sản xuất bằng cách sử dụng các động vật sống hoặc được tách chiết từ xác người chết. Như vậy, công nghê nuôi cấy mô tế bào động vật đã có những vai trò to lớn cho ngành y sinh học.

 

Giải bài tập Khoa học tự nhiên 7 – Cánh Diều

 

Phần 1. Chất và sự biến đổi của chất

Chủ đề 1: Nguyên tử. Nguyên tố hóa học

 

 

 

 

Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

 

 

 

Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều