Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

 

I. Thí nghiệm chứng minh cây sinh trưởng

II. Mô phân sinh

Ở thực vật, sinh trưởng thường diễn ra ở các mô phân sinh. Mô phân sinh là nhóm tế bào chưa phân hóa, có khả năng phân chia tạo tế bào mới, làm cho cây sinh trưởng.

Cây hai lá mầm có mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên.

III. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở thực vật

Các loài thực vật khác nhau có các giai đoạn sinh trưởng và phát triển khác nhau.

Ở thực vật có hoa, quá trình sinh trưởng và phát triển có thể chia thành: hạt – hạt nảy mầm – cây mầm – cây con – cây trưởng thành – cây ra hoa – cây tạo quả và hình thành hạt. Các giai đoạn này tạo thành vòng đời của cây.

IV. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở thực vật trong thực tiễn

– Đưa ra các biện pháp kĩ thuật chăm sóc phù hợp, xác định thời điểm thu hoạch …

– Điều khiển môi trường như nhiệt độ, ánh sáng, nhằm kích thích ra hoa, tăng hiệu suất tạo quả …

– Trồng cây đúng mùa vụ, luân canh.

– Sử dụng các chất kích thích làm cây ra rễ, tăng chiều cao, …


 

Mở đầu trang 140 Bài 30 KHTN lớp 7: Quan sát hình 30.1, nêu mục đích hoạt động đo chiều cao và đếm số lá cây ngô của các bạn trong hình.

 

Trả lời:

Hoạt động đo chiều cao và kém số là cây ngô của các bạn nhằm mục đích chứng minh ở cây có sự tăng chiều cao, tăng số lá cây đồng nghĩa với việc chứng min cây có sự sinh trưởng, phát triển.


 

Báo cáo thí nghiệm trang 141 KHTN lớp 7: Thí nghiệm Chứng minh cây sinh trưởng

1. So sánh chiều cao của cây qua các lần đo và nhận xét sự sinh trưởng của các cây

2. Báo cáo kết quả

Trả lời:

1.

– Học sinh tiến hành thí nghiệm, sau đó đưa ghi kết quả mình đo được vào bảng đo chiều cao cây 30.1.

Kết quả thí nghiệm tham khảo:

Cây

Lần đo

Cây 1Cây 2Cây 3Cây 4Cây 5
Lần 13,4 cm3,5 cm3,3 cm3,4 cm3,6 cm
Lần 25,6 cm5,9 cm6,1 cm5,9 cm6,1cm
Lần 310,2 cm10,5 cm10,8 cm10,5 cm10,4 cm

– Nhận xét sự sinh trưởng của cây: Qua các lần đo, chiều cao cây tăng lên chứng tỏ cây đậu xanh có sự sinh trưởng.

2.Báo cáo kết quả

BÁO CÁO KẾT QUẢ

Ngày 25 tháng 3 năm 2023

Tên thí nghiệm: Chứng minh cây sinh trưởng.

Tên nhóm: Nhóm 1

1. Mục đích thí nghiệm

– Để chứng minh cây có sự sinh trưởng.

2. Chuẩn bị thí nghiệm

• Mẫu vật: 5 hạt đậu xanh đã nảy mầm.

• Dụng cụ: 5 cốc đất ẩm, thước đo, ca tưới nước.

3. Các bước tiến hành

– Trồng vào mỗi cốc 1 hạt đậu xanh đã nảy mầm.

– Để các cốc ngoài ánh sáng, tưới nước hằng ngày.

– Tính từ ngày trồng, cứ ba ngày một lần, đo chiều cao của mỗi cây (từ gốc cây lên ngọn cây) và ghi chép theo gợi ý bảng 30.1.

– So sánh chiều cao của cây qua các lần đo và nhận xét sự sinh trưởng của các cây.

4. Giải thích thí nghiệm

– Các cây có sự gia tăng về chiều cao.

5. Kết luận

– Cây có sự sinh trưởng.


 

Báo cáo thí nghiệm trang 141 KHTN lớp 7: Thí nghiệm Chứng minh cây sinh trưởng

 

1 (trang 141 KHTN lớp 7). So sánh chiều cao của cây qua các lần đo và nhận xét sự sinh trưởng của các cây

Trả lời:

– Học sinh tiến hành thí nghiệm, sau đó đưa ghi kết quả mình đo được vào bảng đo chiều cao cây 30.1.

Kết quả thí nghiệm tham khảo:

Cây

Lần đo

Cây 1Cây 2Cây 3Cây 4Cây 5
Lần 13,4 cm3,5 cm3,3 cm3,4 cm3,6 cm
Lần 25,6 cm5,9 cm6,1 cm5,9 cm6,1cm
Lần 310,2 cm10,5 cm10,8 cm10,5 cm10,4 cm

– Nhận xét sự sinh trưởng của cây: Qua các lần đo, chiều cao cây tăng lên chứng tỏ cây đậu xanh có sự sinh trưởng.

2 (trang 141 KHTN lớp 7). Báo cáo kết quả

Trả lời:

BÁO CÁO KẾT QUẢ

Ngày 25 tháng 3 năm 2023

Tên thí nghiệm: Chứng minh cây sinh trưởng.

Tên nhóm: Nhóm 1

1. Mục đích thí nghiệm

– Để chứng minh cây có sự sinh trưởng.

2. Chuẩn bị thí nghiệm

• Mẫu vật: 5 hạt đậu xanh đã nảy mầm.

• Dụng cụ: 5 cốc đất ẩm, thước đo, ca tưới nước.

3. Các bước tiến hành

– Trồng vào mỗi cốc 1 hạt đậu xanh đã nảy mầm.

– Để các cốc ngoài ánh sáng, tưới nước hằng ngày.

– Tính từ ngày trồng, cứ ba ngày một lần, đo chiều cao của mỗi cây (từ gốc cây lên ngọn cây) và ghi chép theo gợi ý bảng 30.1.

– So sánh chiều cao của cây qua các lần đo và nhận xét sự sinh trưởng của các cây.

4. Giải thích thí nghiệm

– Các cây có sự gia tăng về chiều cao.

5. Kết luận

– Cây có sự sinh trưởng.


 

Câu hỏi 1 trang 141 KHTN lớp 7: Quan sát hình 30.2 và chỉ vị trí các mô phân sinh

 

Trả lời:

– Mô phân sinh đỉnh chồi: nằm ở đỉnh ngọn, đỉnh chổi, đỉnh cành,…

– Mô phân sinh đỉnh rễ: nằm ở chóp rễ.

– Mô phân sinh bên: phân bố theo hình trụ và hướng ra phần ngoài của thân, cành,…


 

Câu hỏi 2 trang 141 KHTN lớp 7: Nêu vai trò của các mô phân sinh đối với sự sinh trưởng của cây.

Trả lời:

Mô phân sinh là nhóm các tế bào chưa phân hoá có khả năng phân chia tế bào mới và làm cho cây sinh trưởng. Trong đó:

– Vai trò mô phân sinh đỉnh chồi, đỉnh rễ: giúp hình thành nên quá trình sinh trưởng sơ cấp của cây, làm gia tăng chiều dài của thân và rễ.

– Vai trò mô phân sinh bên: có chức năng tạo ra sự sinh trưởng thứ cấp nhằm tăng độ dày (đường kính) của thân, cành,…


 

Câu hỏi 3 trang 142 KHTN lớp 7: Quan sát hình 30.3 và trình bày các giai đoạn sinh trưởng và phát triển tương ứng từ (1) đến (7) của cây cam.

 

Trả lời:

Trả lời:

Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam:

(1) Hạt cam được gieo vào đất

(2) Hạt nảy mầm

(3) Từ mầm cây phát triển thành cây con

(4) Từ cây con phát triển thành cây con lớn hơn, tăng trưởng về kích thước, số lá

(5) Cây tăng trưởng về số lượng lá nhiều hơn, rễ mọc ra cùng nhiều hơn, còn có rất nhiều cành

(6) Cây bắt đầu ra hoa

(7) Cây bắt đầu kết quả từ hoa


 

Thực hành trang 142 KHTN lớp 7:

– Quan sát sự sinh trưởng và phát triển của một số loài cây có ở địa phương em hoặc xem tranh, video về sự sinh trưởng và phát triển của cây.

– Mô tả sự sinh trưởng phát triển của cây quan sát được theo mẫu gợi ý bảng 30.2.

– Trình bày kết quả quan sát được.

 

Trả lời:

Tên câyMô tả sự sinh trưởngMô tả sự phát triển
Cây cam– Cây tăng số lá, lá nhỏ thành lá to

– Rễ dài ra và tăng các rễ con

– Cây cao lên và to ra

Hạt nảy mầm, cây mầm ra rễ, cây mọc cành, cây ra hoa,…
Cây đậu xanh– Cây cao lên và thân to ra

– Cây tăng số lá, lá nhỏ thành lá to

– Rễ dài ra, có nhiều rễ con

– Hạt nảy mầm, cây mầm ra rễ, cây ra hoa, cây kết quả,…
Cây rau muống– Cây dài ra, thân to ra

– Cây tăng số lá, lá nhỏ thành lá to

– Rễ dài ra, có nhiều rễ con

– Cây ra rễ, ra lá, ra hoa,…

 

Câu hỏi 4 trang 143 KHTN lớp 7: Nêu các ứng dụng hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của thực vật để tăng năng suất cây trồng.

Trả lời:

Ứng dụng hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của thực vật để tăng năng suất cây trồng:

– Đưa ra các biện pháp kĩ thuật chăm sóc phù hợp, xác định được thời điểm thu hoạch.

– Điều khiến yếu tố môi trường như nhiệt độ, ánh sáng nhằm kích thích ra hoa sớm, tăng năng suất tạo quả.

– Trồng cây đúng mùa vụ, luân canh, xen canh.

– Sử dụng thuốc kích thích cho cây ra rễ, tăng trưởng chiều cao; rút ngắn thời gian sinh trưởng, nhằm tăng năng suất.


 

Luyện tập trang 143 KHTN lớp 7: Nêu một số ví dụ về điều khiển yếu tố môi trường để kích thích sự sinh trưởng và phát triển ở thực vật.

Trả lời:

Ví dụ về điều khiển yếu tố môi trường để kích thích sự sinh trưởng và phát triển ở thực vật:

– Chiếu sáng trên 16 giờ cho hoa lay ơn để cây có búp to hơn và hoa bền hơn.

– Tưới nước ấm 40 – 50oC, thắp đèn cho cây đào giúp cây ra hoa sớm.

– Phủ nylon lên mạ mới gieo giúp tránh rét cho cây làm cho cây mạ ra rễ nhanh hơn.


 

Vận dụng 1 trang 143 KHTN lớp 7: Vì sao thường phải trồng cây đúng mùa vụ?

Trả lời:

Phải trồng cây đúng mùa vụ vì:

– Ở thực vật quá trình sinh trưởng, phát triển của từng loài cây phụ thuộc rất nhiều yếu tố như nhiệt độ, ánh sáng,… Trồng đúng thời vụ giúp cây trồng có điều kiện thuận lợi nhất để sinh trưởng, phát triển và từ đó cho năng suất tối đa so với tiềm năng của nó.

– Mặt khác, trồng đúng thời vụ còn giúp cho cây khoẻ, tạo cho nó có tính chống chịu tốt nhất với các đối tượng sâu bệnh hại trên đồng ruộng.


 

Vận dụng 2 trang 143 KHTN lớp 7: Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…) vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện pháp nào?

Trả lời:

Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…) vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện pháp như:

– Thắp đèn (cây thanh long): thắp sáng liên tục từ 15 – 20 đêm tùy theo mùa và điều kiện thời tiết, thời gian thắp đèn từ 7 – 10 giờ/đêm. Sau khi ngưng thắp đèn 3 – 5 ngày thì cây ra hoa.

– Sử dụng phân bón, nước, chất kích thích sinh trưởng hợp lí để cây ra hoa, tạo quả,…


 

Tìm hiểu thêm trang 143 KHTN lớp 7: Em hãy tìm hiểu thêm một số biện pháp làm cho cây ra rễ nhanh, tăng chiều cao cây, kích thích ra hoa sớm,…

Trả lời:

Một số biện pháp làm cho cây ra rễ nhanh, tăng chiều cao cây, kích thích ra hoa sớm như:

– Thắp đèn, tưới nước ấm giúp cây đào ra hoa sớm.

– Xử lí nhiệt độ thấp để kích thích hoa tulip nở.

– Khoanh khấc thân hoặc cành gây ra sự tích lũy những sản phẩm trao đổi chất được tạo ra trên chồi kích thích sự ra hoa.

– Sử dụng các chất kích thích sinh trưởng để cây ra rễ nhanh (Auxin,…).

 

 

Giải bài tập Khoa học tự nhiên 7 – Cánh Diều

 

Phần 1. Chất và sự biến đổi của chất

Chủ đề 1: Nguyên tử. Nguyên tố hóa học

 

 

 

 

 

Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

 

 

Bài 30: Sinh trưởng và phát triển ở thực vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều