Bài 24: Vai trò của nước và các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 24: Vai trò của nước và các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

 

I. Nước đối với cơ thể sinh vật

1. Thành phần hóa học, cấu trúc, tính chất của nước:

Mỗi phân tử nước được cấu tạo từ một nguyên tử oxygen liên kết với hai nguyên tử hydrogen bằng liên kết cộng hóa trị.

Liên kết cộng hóa trị bị lệch về phía nguyên tử oxygen nên đầu mang oxygen tích điện âm, đần mang hydrogen tích điện dương => tạo nên tính phân cực của nước.

2. Vai trò của nước đối với cơ thể sinh vật:

– Nước là thành phần chủ yếu cấu tạo nên tế bào và cơ thể sinh vật.

– Nước góp phần vận chuyển các chất dinh dưỡng trong cơ thể.

– Nước là nguyên liệu và môi trường của nhiều quá trình sống trong cơ thể (quang hợp, tiêu hóa thức ăn, điều hòa thân nhiệt …).

III. Vai trò của các chất dinh dưỡng đối với sinh vật

Chất dinh dưỡng cung cấp nguyên liệu và năng lượng cho các quá trình sống của cơ thể.

 

Nhu cầu chất dinh dưỡng của cơ thể mỗi loài và ở từng giai đoạn là khác nhau.

Thiếu hay thừa dinh dưỡng đều làm cơ thể sinh vật sinh trưởng và phát triển không bình thường.


 

Mở đầu trang 112 Bài 24 KHTN lớp 7: Mọi cơ thể sống, dù được cấu tạo từ một tế bào hay nhiều tế bào, đều chứa nước. Nước cần thiết để vận chuyển chất dinh dưỡng và oxygen đi khắp cơ thể và thải các chất thải ra ngoài. Điều gì sẽ xảy ra nếu cơ thể thiếu nước.

Trả lời:

Nước chiếm khoảng 70% khối lượng của cơ thể người. Nếu thiếu nước, cơ thể sẽ gặp nhiều hậu quả xấu:

– Cơ thể sẽ mất đi một số chất cần thiết như kali, natri,… dẫn đến ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan trong cơ thể.

– Thiếu nước cơ thể tự rút nước từ các tế bào, nước từ tế bào giảm xuống khiến tất cả hoạt động sinh lí của tế bào bị ảnh hưởng. Từ đó, ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động sống của cơ thể.

– Không đủ máu làm cho huyết áp có xu hướng giảm; gây triệu chứng mệt mỏi, chóng mặt và đau đầu,…

– Nếu mất 21% lượng nước sẽ dẫn đến tử vong.


 

Câu hỏi 1 trang 112 KHTN lớp 7: Dựa vào kiến thức đã học ở bài 4 phần II (trang 29) cho biết thành phần hoá học và cấu trúc của phân tử nước.

Trả lời:

Thành phần hoá học và cấu trúc của phân tử nước: Nước được hợp thành từ các phân tử có hai nguyên tử H, một nguyên tử O và có dạng gấp khúc.


 

Câu hỏi 2 trang 112 KHTN lớp 7: Nêu tính chất của nước.

Trả lời:

Tính chất của nước:

– Nước là chất lỏng không màu, không mùi, không vị, sôi ở 100oC, đông đặc ở 0oC.

– Nước có thể hoà tan được nhiều chất như muối, đường,… nhưng không hoà tan được dầu, mỡ,…

– Nước có thể tác dụng với nhiều chất hoá học để tạo thành hợp chất khác.

– Nước có tính chất phân cực.


 

Câu hỏi 3 trang 112 KHTN lớp 7: Dựa vào kiến thức đã học, nêu vai trò của nước đối với cơ thể sinh vật

Trả lời:

Nước là nhân tố quan trọng đối với mọi cơ thể sống để duy trì sự sống:

– Nước là thành phần quan trọng trong tế bào và cơ thể sinh vật.

– Nước là nguyên liệu cũng như là môi trường cho quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng của tế bào và cơ thể.

– Nước là dung môi vận chuyển các chất dinh dưỡng và chất thải trong tế bào và mô.

– Nước tham gia duy trì nhiệt độ bình thường của cơ thể.


 

Câu hỏi 4 trang 113 KHTN lớp 7: Quan sát hình 24.2, nêu vai trò của nước đối với cơ thể người.

 

Trả lời:

Vai trò của nước đối với cơ thể người:

– Nước tạo ra nước bọt.

– Giúp bề mặt niêm mạc ẩm ướt.

– Giúp thải các chất thải của cơ thể.

– Là thành phần chính tạo nên môi trường trong của cơ thể.

– Nước cần cho tuyến nội tiết để tạo hormone.

– Tham gia vào chuyển hoá thức ăn thành các chất cần thiết cho tiêu hóa.

– Nước điều chỉnh thân nhiệt.

– Là thành phần chính của máu. Máu giúp vận chuyển khí oxygen và các chất đi khắp cơ thể.


 

Câu hỏi 5 trang 113 KHTN lớp 7: Quan sát hình 24.3, nêu vai trò của các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật. Lấy ví dụ.

 

Trả lời:

– Vai trò của chất dinh dưỡng:

+ Cung cấp năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể.

+ Là nguyên liệu cấu tạo nên tế bào và các mô.

+ Tham gia điều hòa các hoạt động sống, vận chuyển các chất và bảo vệ cơ thể,…

+ Tham gia điều hòa nhiệt độ cơ thể.

– Lấy ví dụ minh họa cho vai trò của chất dinh dưỡng trong cơ thể:

+ Đường glucose trải qua quá trình hô hấp tế bào sẽ tạo ra năng lượng cung cấp cho cơ thể.

+ Collagen là một protein có vai trò góp phần cấu tạo nên da, gân, xương và dây chằng.

+ Photpholipid tham gia cấu tạo nên màng tế bào.

+ Canxi cấu tạo nên xương răng.

+ Khi nóng, cơ thể thoát mồ hôi để giảm nhiệt.


 

Vận dụng trang 113 KHTN lớp 7: Lấy ví dụ về những bệnh do thiếu chất dinh dưỡng ở động vật và thực vật.

Trả lời:

– Ở động vật:

+ Thiếu protein sẽ khiến con vật còi xương, suy dinh dưỡng.

+ Thiếu canxi, gà không đi lại được bình thường, co giật và run rẩy.

+ Thiếu lipid khiến cơ thể người thiếu hụt năng lượng, luôn cảm thấy lạnh, khả năng tình dục giảm,…

– Ở thực vật:

+ Khi thiếu hụt chất đạm (N) , cây sẽ có biểu hiện sinh trưởng kém, thân và cành còi cọc, ít đẻ nhánh, phân cành, lá thường non mỏng, màu nhạt, dễ chuyển sang màu vàng và rụng sớm.

+ Thiếu canxi (Ca), cây thường sinh trưởng kém, còi cọc, cây yếu, dễ nứt thân, lá hoặc chồi non bị quăn lại, chồi bị ức chế, đầu rễ còi cọc rồi chết dần.


 

Tìm hiểu thêm trang 115 KHTN lớp 7: Bướu cổ là bệnh lí tuyến giáp phổ biến, tỉ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao hơn so với nam giới. Biểu hiện thường thấy nhất là vùng cổ bệnh nhân bị lồi lên do sự ảnh hưởng từ kích thước tuyến giáp. Hãy cho biết nguyên nhân gây bệnh bướu cổ ở người.

Trả lời:

Nguyên nhân gây bệnh bướu cổ ở người:

– Cơ thể bị thiếu hụt một lượng iodine nnhất định chính là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bướu cổ.

– Do bẩm sinh di truyền.

– Do dùng kéo dài một số loại thuốc như: muối lithium dùng trong chuyên khoa tâm thần, thuốc có chứa iodine như thuốc cản quang, thuốc kháng giáp tổng hợp, thuốc trị thấp khớp, thuốc trị hen, thuốc chống loạn nhịp,…

– Phụ nữ trong thời kì phát triển hoặc có thai và cho con bú cũng dễ bị bướu cổ.

 

 

 

Giải bài tập Khoa học tự nhiên 7 – Cánh Diều

 

Phần 1. Chất và sự biến đổi của chất

Chủ đề 1: Nguyên tử. Nguyên tố hóa học

 

 

 

 

 

Bài 24: Vai trò của nước và các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều

Bài 24: Vai trò của nước và các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật – Khoa Học Tự Nhiên 7 – Cánh Diều