Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều

Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều

Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều

 

1. Giới thiệu chung về quy trình trồng trọt

–  Quy trình trồng trọt gồm: các biện pháp kĩ thuật canh tác một loại cây trồng theo một trình tự nhất định nhằm nâng cao năng suất, chất lượng của cây trồng.

 

2. Các bước trong quy trình trồng trọt

2.1. Làm đất, bón đất

– Làm đất: giúp cho đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, chất dinh dưỡng, đồng thời diệt cỏ dại và mầm mống sâu bệnh, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt. Các công việc làm đất gồm:

+ Cày đất,

+ Bừa và đập đất

+ Lên luống

 

– Bón lót: Là bón phân vào đất trước khi gieo trồng nhằm cung cấp chất dinh dưỡng cho cây con ngay khi mới mọc hoặc mới bén rễ.

2.2. Gieo trồng:

Mỗi loại cây trồng phù hợp với phương thức gieo trồng khác nhau. Gieo trồng cần đảm bảo các yêu cầu về thời vụ, khoảng cách và độ nông, sâu.

– Thời vụ gieo trồng: khoảng thời gian để gieo trồng đối với mỗi loại cây trồng.

– Phương thức gieo trồng: gieo hạt, trồng bằng hom, bằng củ, trồng bằng cây con

 

2.3. Chăm sóc:

– Tỉa, dặm cây: là tiến hành tỉa bỏ các cây yếu bị sâu bệnh, chỗ có cây mọc dày và tiến hành dặm vào chỗ hạt không mọc, cây bị chết để đảm bảo khoảng cách, mật độ cây trên ruộng.

– Làm cỏ, vun xới: Sau khi cây mọc, cần tiến hành làm cỏ, vun xới kịp thời để đảm bảo cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt.

– Bón thúc: là bón phân trong thời gian sinh trưởng của cây nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu dinh dưỡng của cây theo thời kì quan trọng tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt.

– Căn cứ vào cách bón phân, có 4 hình thức bón phân: bón vãi, bón theo hốc, bón theo hàng, bón phun qua lá.

 

– Tưới nước: Cây trồng cần nước để sinh trưởng và phát triển, do vậy phải tưới nước đầy đủ kịp thời. Có các phương pháp tưới sau:

+ Tưới rãnh

+ Tưới phun mưa

+ Tưới nhỏ giọt hoặc tưới ngầm

 

– Phòng trừ sâu bệnh hại: nhằm ngăn ngừa tác hại của sâu bệnh, bảo vệ mùa màng. Các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại gồm:

+ Biện pháp canh tác

+ Biện pháp vật lí cơ giới

+ Biện pháp sinh học

+ Biện pháp hóa học

 

– Nguyên tắc 4 Đúng:

+ Đúng thuốc

+ Đúng liều lượng,

+ Đúng cách

+ Đúng lúc

 

2.4. Thu hoạch:

– Để đảm bảo số lượng và chất lượng của nông sản phải tiến hành thu hoạch đúng thời điểm, nhanh gọn và cẩn thận.

– Các cách thu hoạch: hái, nhổ, đào và cắt

– Các phương pháp thu hoạch:

+ Thu hoạch thủ công

+ Thu hoạch cơ giới

 

3. Lập kế hoạch, tính toán chi phí cho việc trồng và chăm sóc cây cải xanh trong thùng xốp

Bước 1: Liệt kê vật tư, dụng cụ

Bước 2: Dự kiến kĩ thuật trồng và chăm sóc

Bước 3: Tính toán chi phí:

Công thức tính chi phí trồng, chăm sóc cây cải xanh:

Tổng chi phí = Chi phí giống + Chi phí phân bón + Chi phí thuốc bảo vệ thực vật + Chi phí khác


 

Mở đầu trang 11 Bài 2 Công nghệ lớp 7: Quan sát hình 2.1 và cho biết: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến cây trồng? Yếu tố nào không thể thay đổi, yếu tố nào có thể thay đổi?

 

Trả lời:

– Những yếu tố ảnh hưởng đến cây trồng là:

+ Nhiệt độ;

+ Độ ẩm;

+ Năng lượng bức xạ, thành phần khí quyển;

+ Cấu trúc của đất và thành phần không khí trong đất;

+ Phản ứng của đất (pH đất);

+ Các yếu tố sinh học;

+ Sự cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng;

+ Sự hiện diện hay không của các chất hạn chế sinh trưởng.

– Yếu tố không thể thay đổi:

+ Nhiệt độ;

+ Độ ẩm;

+ Năng lượng bức xạ, thành phần khí quyển;

– Yếu tố có thể thay đổi:

+ Cấu trúc của đất và thành phần không khí trong đất;

+ Phản ứng của đất (pH đất);

+ Các yếu tố sinh học;

+ Sự cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng;

+ Sự hiện diện hay không của các chất hạn chế sinh trưởng.


 

Câu hỏi trang 11 Công nghệ lớp 7: Quan sát hình 2.2 và cho biết quy trình trồng trọt gồm những bước nào?

 

Trả lời:

Quy trình trồng trọt gồm các bước:

+ Làm đất, bón lót

+ Gieo trồng

+ Chăm sóc: tỉa, dặm cây; làm cỏ, vun xới; bón thúc; tưới, tiêu nước; phòng trừ sâu bệnh hại

+ Thu hoạch


 

Câu hỏi trang 12 Công nghệ lớp 7: Vì sao làm đất trước khi gieo trồng lại có lợi cho cây trồng?

Trả lời:

Làm đất trước khi gieo trồng lại có lợi cho cây trồng vì: giúp cho đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, chất dinh dưỡng, đồng thời diệt cỏ dại và mầm mống sâu bệnh, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt.


 

Luyện tập 1 trang 12 Công nghệ lớp 7: Hãy nhận xét sự thay đổi hình dạng của đất trong Hình 2.3.

 

Trả lời:

Sự thay đổi hình dạng của đất trong Hình 2.3:

– Hình 2.3a: Cày đất làm xáo trộn đất mặt ở độ sâu khoảng 20 – 30 cm -> chôn lấp cỏ dại, tạo rãnh đất dài màu mỡ.

– Hình 2.3b: Bừa và đập đất -> làm nhỏ đất, thu gom cỏ dại, trộn đều phân và san phẳng mặt ruộng

– Hình 2.3c: Lên luống -> chống ngập úng, tạo tầng đất dày cho cây sinh trưởng, phát triển.


 

Luyện tập 2 trang 12 Công nghệ lớp 7: Có thể sử dụng những công cụ nào để làm đất?

Trả lời:

Các công cụ có thể sử dụng để làm đất: cài cuốc, liềm, bừa, máy cày, búa đập, xẻng,…


 

Vận dụng trang 12 Công nghệ lớp 7: Hãy đưa ra biện pháp làm đất phù hợp cho một số cây trồng phổ biến ở địa phương em?

Trả lời:

Biện pháp làm đất phù hợp cho một số cây trồng phổ biến ở địa phương em: su hào, bắp cải, ngô, khoai, rau, đỗ…


 

Câu hỏi 1 trang 12 Công nghệ lớp 7: Thời vụ gieo trồng là gì?

Trả lời:

Thời vụ gieo trồng là khoảng thời gian để gieo trồng đối với mỗi loại cây trồng.


 

Câu hỏi 2 trang 12 Công nghệ lớp 7: Gieo trồng đúng thời vụ có lợi ích gì?

Trả lời:

Gieo trồng đúng thời vụ đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt cho năng suất cao, tránh được các rủi ro về thời tiết, sâu bệnh.


 

Vận dụng trang 13 Công nghệ lớp 7: Địa phương em có những thời vụ gieo trồng nào?

Trả lời:

Địa phương em có những thời vụ gieo trồng:

+ Vụ xuân hè

+ Vụ hè thu

+ Vụ đông xuân


 

Vận dụng 2 trang 13 Công nghệ lớp 7: Hãy kể tên một số loại cây trồng được gieo trồng vào thời vụ đó.

Trả lời:

Một số loại cây ăn quả được trồng vào thời vụ đó:

+ Vụ xuân hè: lúa, rau, đậu (đỗ), cây cà chua, dưa chuột, bầu mướp bí, cây sấu, cây hồng bì, cây xoài…

+ Vụ hè thu: cây ổi, cây vải, cây nhãn, cây bưởi, cải bắp, cà rốt, cải chip…

+ Vụ đông xuân: su hào, củ cải, súp lơ xanh, xà lách, các loại rau thơm, đu đủ, dưa hấu…


 

Luyện tập trang 13 Công nghệ lớp 7: Trong hình 2.5 có những phương thức gieo trồng nào?

 

Trả lời:

Trong hình 2.5 có những phương thức gieo trồng:

+ Hình 2.5a: trồng bằng, bằng củ

+ Hình 2.5b: Gieo hạt

+ Hình 2.5c + 2.5d: Gieo bằng cây non.


 

Vận dụng trang 13 Công nghệ lớp 7: Em hãy chọn lựa phương thức gieo trồng cho các loại cây sau đây: lúa, mía, ngô, sắn, cam, đậu (đỗ)

Trả lời:

Phương thức gieo trồng phù hợp cho các loại cây:

+ Cây lúa, ngô, đậu (đỗ) trồng bằng gieo hạt.

+ Cây mía, sắn trồng bằng hom, củ.

+ Cây cam trồng bằng hạt hoặc cây con.


 

Câu hỏi trang 13 Công nghệ lớp 7: Em hãy lựa chọn hoạt động thích hợp với tình trạng cây trồng theo mẫu Bảng 2.1

Trả lời:

Hoạt động thích hợp với tình trạng cây trồng:

 

Tình trạng cây trồngTỉa câyDặm cây
Cây yếu, bị sâu bệnhX
Cây bị chết, không mọcX
  Cây mọc quá dàyX

 


 

Câu hỏi trang 14 Công nghệ lớp 7: Quan sát Hình 2.6 và mô tả công việc làm cỏ (a), vun xới (b).

 

Trả lời:

– Hình 2.6a: Làm cỏ: nhổ bỏ các cây cỏ dại, diệt cỏ dại mọc xen với cây trồng.

– Hình 2.6b: Vun xới: thêm đất vào gốc cây, cuốc đất, làm cho đất tơi xốp.


 

Luyện tập trang 14 Công nghệ lớp 7: Quan sát Hình 2.6 và mô tả công việc làm cỏ (a), vun xới (b).

Trả lời:

Hoàn thành Bảng 2.2:

Lợi íchLàm cỏVun xới
Diệt cỏ mọc xen với cây trồngX
Cung cấp oxygen và tăng cường dinh dưỡng trong đất.X
Tạo khoảng trống không cho cây trồng phát triểnX
Làm cho đất tơi xốpX
Giảm sâu bệnhX
Hạn chế bốc hơi nước, bốc mặn, bốc phènX

 


 

Câu hỏi trang 14 Công nghệ lớp 7: Quan sát Hình 2.7 và cho biết: Các thời điểm nào cần bón thúc cho lúa? Vì sao?

Trả lời:

– Các thời điểm cần bón thúc cho lúa: thời kì chuyển cây, đẻ nhánh, Thời kì làm đòng, thời kì trỗ, chín.

– Giải thích: Vì để đáp ứng nhằm đáp ứng kịp nhu cầu dinh dưỡng của cây theo từng thời kì tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt.


 

Luyện tập 1 trang 15 Công nghệ lớp 7: Quan sát Hình 2.8 và cho biết các hình thức bón phân có trong hình.

Trả lời:

Các hình thức bón phân trong hình:

+ Hình 2.8a: Bón theo hàng

+ Hình 2.8b: Bón theo hốc

+ Hình 2.8c: Bón phun qua lá

+ Hình 2.8d: Bón vãi


 

Luyện tập 2 trang 15 Công nghệ lớp 7: So sánh ưu, nhược điểm của các hình thức bón phân theo mẫu Bảng 2.3.

Trả lời:

So sánh ưu, nhược điểm của hình thức bón phân theo bảng 2.3

Hình thức bónHiệu quả sử dụng phânCông lao độngDụng cụ lao động
ThấpCaoÍtNhiềuĐơn giảnPhức tạp
Bón vãiXXX
Bón theo hốcXXX
Bón theo hàngXXX
Bón phun qua láXXX

 


 

Câu hỏi trang 15 Công nghệ lớp 7: Em hãy nêu các phương pháp tưới nước cho cây trồng.

Trả lời:

Phương pháp tưới nước cho cây trồng:

+ Tưới tràn: cho nước chảy tràn trên mặt ruộng.

+ Tưới rãnh: cho nước chảy vào rãnh, nước thẩm vào luống tới rễ cây.

+ Tưới phun mưa: nước được phun thành hạt nhỏ toả ra như mưa bằng hệ thống với tưới phun.

+ Tưới nhỏ giọt hoặc tưởi ngầm: dùng hệ thống ống dẫn nước có đục lỗ theo khoảng cách cây, nước trong ống sẽ đi qua lỗ nhỏ này thấm đến bộ rễ.


 

Luyện tập 1 trang 16 Công nghệ lớp 7: Hãy chỉ ra các phương pháp tưới nước cho Hình 2.9.

 

Trả lời:

Các phương pháp tưới trong Hình 2.9:

+ Hình 2.9a: Tưới phun mưa.

+ Hình 2.9b: Tưới ngầm

+ Hình 2.9c: Tưới tràn

+ Hình 2.9d: Tưới rãnh


 

Luyện tập 2 trang 16 Công nghệ lớp 7: Phương pháp tưới nước nào tiết kiệm nước nhất? Vì sao?

Trả lời:

– Phương pháp tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước đến mức tối đa (hơn cả ở tưới phun mưa)

– Lí do: vì nó tránh triệt tiêu đến mức tối thiểu các loại tổn thất nước (do thấm và bốc hơi), ở hệ thống tưới nhỏ giọt đất tưới cũng được tiết kiệm tối đa.


 

Vận dụng trang 16 Công nghệ lớp 7: Em hãy chọn phương pháp tưới thích hợp cho các loại cây sau: chè, lúa, rau cải, khoai lang, hoa phong lan.

Trả lời:

Phương pháp tưới thích hợp cho các loại cây:

+ chè, khoai lang: tưới rãnh

+ lúa: tưới tràn

+ rau cải, hoa phong lan: tưới phun mưa


 

Câu hỏi 1 trang 16 Công nghệ lớp 7: Hãy đọc nội dung Phòng trừ sâu, bệnh hại và trả lời các câu hỏi sau: Có những nhóm biện pháp phòng, trừ sâu bệnh hại nào?

Trả lời:

Các nhóm biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại:

+ Biện pháp canh tác: vệ sinh đồng ruộng, làm đất, sử dụng giống chống chịu sâu bệnh, luân canh, xen canh,… để ngăn ngừa và giảm thiệt hại do các loài sâu bệnh gây ra.

+ Biện pháp vật lí, cơ giới: bẫy bả, bắt băng tay, bao quả, che lưới,…

+ Biện pháp sinh học: sử dụng các loài sinh vật hay sản phẩm hoạt động của chúng để phòng trừ sâu bệnh (bọ rủa, ong mắt đỏ, vi khuẩn Bt, chế phẩm thảo mộc,…).

+ Biện pháp hoá học: sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoả học như thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh,… để tiêu diệt sâu bệnh.


 

Câu hỏi 2 trang 16 Công nghệ lớp 7: Hãy đọc nội dung Phòng trừ sâu, bệnh hại và trả lời các câu hỏi sau: Có những biện pháp canh tác nào giúp phòng trừ sâu, bệnh hại?

Trả lời:

Những biện pháp canh tác giúp phòng trừ sâu bệnh hại:

+ vệ sinh đồng ruộng

+ làm đất

+ sử dụng giống chống chịu sâu bệnh

+ luân canh

+ xen canh


 

Luyện tập 1 trang 17 Công nghệ lớp 7: Những biện pháp phòng trừ sâu bệnh trong Hình 2.10 thuộc nhóm biện pháp nào?

Trả lời:

Những biện pháp phòng trừ sâu bệnh trong Hình 2.10 thuộc nhóm biện pháp:

+ Hình 2.10a: biện pháp vật lý, cơ giới

+ Hình 2.10b: biện pháp canh tác

+ Hình 2.10c: biện pháp vật lí, cơ giới

+ Hình 2.10d: biện pháp sinh học

+ Hình 2.10e: biện pháp hóa học

+ Hình 2.10g: biện pháp vật lí, cơ giới


 

Luyện tập 2 trang 17 Công nghệ lớp 7: Nên ưu tiên sử dụng nhóm biện pháp nào? Vì sao?

Trả lời:

– Nên ưu tiên sử dụng nhóm biện pháp sinh học.

– Vì:

+ Đem lại hiệu quả cao.

+ Thân thiện với môi trường.

+ Không tốn kém.


 

Vận dụng 1 trang 17 Công nghệ lớp 7: Khi sử dụng thuốc trừ sâu háo học, người phun cần có những dụng cụ bảo hộ gì để đảm bảo an toàn cho bản thân?

Trả lời:

Khi sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, người phun cần những dụng cụ bảo hộ để đảm bảo sức khỏe là: khẩu trang, găng tay, kính, quần áo bảo hộ…


 

Vận dụng 2 trang 17 Công nghệ lớp 7: Sau khi sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, cần làm gì với dụng cụ phun, bình thuốc để đảm bảo an toàn cho con người và môi trường?

Trả lời:

Sau khi sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, cần: Rửa bình phun kĩ sau khi sử dụng, xử lí, thu gom bao bì đã qua sử dụng, không vứt bừa bãi, đặc biệt là ở nơi gần nguồn nước.


 

Câu hỏi trang 17 Công nghệ lớp 7: Hãy đọc nội dung mục 2.4 và trả lời các câu hỏi sau: Ý nghĩa của việc thu hoạch đúng thời điểm là gì?

Trả lời:

Ý nghĩa của việc thu hoạch đúng thời điểm: Đảm bảo số lượng và chất lượng của nông sản phải tiến hành thu hoạch đúng thời điểm, nhanh gọn và cẩn thận.


 

Câu hỏi 2 trang 17 Công nghệ lớp 7: Hãy đọc nội dung mục 2.4 và trả lời các câu hỏi sau: Có những cách nào để thu hoạch sản phẩm cây trồng.

Trả lời:

Có những cách nào để thu hoạch sản phẩm cây trồng: tùy theo loại cây trồng mà có cách thu hoạch khác nhau: hái, nhổ, đào, cắt.


 

Luyện tập 1 trang 18 Công nghệ lớp 7: Quan sát Hình 2.11, nêu các phương pháp thu hoạch và cách thức thu hoạch cho từng loại cây trồng.

Trả lời:

Các phương pháp thu hoạch và cách thức thu hoạch cho từng loại cây trồng:

+ Hình 2.11a: Phương pháp thủ công – Hái

+ Hình 2.11b: Phương pháp cơ giới – hái

+ Hình 2.11c: Phương pháp cơ giới – cắt

+ Hình 2.11d: Phương pháp cơ giới – cắt

+ Hình 2.11e: Phương pháp thủ công – nhổ

+ Hình 2.11g: Phương pháp thủ công – cắt


 

Luyện tập 2 trang 18 Công nghệ lớp 7: Thu hoạch bằng máy móc áp dụng hiệu quả nhất trong trường hợp nào?

Trả lời:

Thu hoạch bằng máy móc áp dụng hiệu quả nhất trong trường hợp quy mô lớn, việc thu hoạch tốn nhiều sức người.


 

Câu hỏi trang 19 Công nghệ lớp 7: Em hãy đọc nội dung mục 3 và trả lời các câu hỏi sau:

1. Thời vụ gieo trồng thích hợp cho cây cải xanh là khi nào?

2. Loại đất nào thích hợp trồng cây cải xanh?

3. Nên bón lót trước khi trồng cải xanh với loại phân bón nào?

4. Các loại phương thức gieo trồng cây cải xanh là gì?

5. Nên thu hoạch cây cải xanh vào thời gian nào?

6. Phải xử lí đất như thế nào để trồng được đợt tiếp theo?

Trả lời:

1. Thời vụ gieo trồng thích hợp cho cây cải xanh là quanh năm.

2. Loại đất thích hợp trồng cây cải xanh: đất tơi xốp như đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc đất chuyên dụng trồng rau.

3. Nên bón lót trước khi trồng cải xanh với loại phân hữu cơ.

4. Các loại phương thức gieo trồng cây cải xanh là gieo hạt hoặc trồng cây con.

5. Nên thu hoạch cây cải xanh vào thời gian: Sau khi trồng 20 ngày thì có thể tỉa dần, khi thu hoạch cắt sát gốc cây.

6. Để trồng đợt tiếp theo, phải xử lí đất: phơi đất một ngày, bổ sung thêm đất và phân hữu cơ rồi mới tiếp tục trồng đợt sau.

 

 

 

Giải bài tập Công Nghệ 7 – Cánh Diều

 

 

 

 

 

 

Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều

Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều

 

 

Bài 2: Quy trình trồng trọt – Công nghệ 7 – Cánh Diều