Bài 19: Đòn bẩy – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

Bài 19: Đòn bẩy – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

 

I. Đòn bẩy có thể làm đổi hướng tác dụng của lực

– Đòn bẩy có thể làm đổi hướng tác dụng của lực

II. Các loại đòn bẩy

– Đòn bẩy có điểm tựa ở giữa

– Đòn bẩy có điểm tựa ở một đầu, vật ở giữa và lực tác dụng ở đầu bên kia

– Đòn bẩy có điểm tựa ở một đầu, vật ở đầu bên kia và lực tác dụng ở trong khoảng giữa hai đầu

III. Sử dụng đòn bẩy trong thực tiễn

– Trong thực tiễn, việc sử dụng đòn bẩy sẽ giúp thực hiện nhiều công việc thuận tiện và hiệu quả hơn


 

Mở đầu trang 94 Bài 19 KHTN lớp 8: Để đưa một vật lên cao, người công nhân có thể trực tiếp tác dụng lên vật một lực hướng thẳng đứng lên trên (hình 19.1). Tuy nhiên, trong một số trường hợp, do kích thước hay khối lượng của vật lớn sẽ khó nâng trực tiếp theo cách này. Có cách nào để nâng được vật lên mà không cần tác dụng lực theo phương thẳng đứng?

 

Trả lời:

Để nâng được vật lên mà không cần tác dụng lực theo phương thẳng đứng người ta sử dụng đòn bẩy.


 

Câu hỏi 1 trang 94 KHTN lớp 8: Nêu một số ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác dụng.

Trả lời:

Ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác dụng:

+ Đưa vật lên khỏi hố.

 

+ Nhổ đinh

 


 

Câu hỏi 2 trang 95 KHTN lớp 8: Dùng các dụng cụ học tập, thiết kế phương án và tiến hành thí nghiệm làm một đòn bẩy. Vẽ hình biểu diễn đòn bẩy, điểm tựa và lực trong thí nghiệm này.

Trả lời:

Các em có thể sử dụng các dụng cụ học tập để làm một đòn bẩy. Ví dụ như phương án sau, dụng cụ gồm có: 1 thước kẻ làm thanh đòn, bút làm điểm tựa và cục tẩy làm vật.

 


 

Câu hỏi 3 trang 95 KHTN lớp 8: Nêu một số ví dụ về mỗi loại đòn bẩy trong thực tiễn.

Trả lời:

– Ví dụ đòn bẩy loại 1: Mái chèo thuyền, kéo.

– Ví dụ đòn bẩy loại 2: kẹp làm vỡ hạt, xe rùa.

– Ví dụ đòn bẩy loại 3: cần câu, đũa.


 

Câu hỏi 4 trang 96 KHTN lớp 8: Mỗi hình trong hình 19.7a, b, c tương ứng với loại đòn bẩy nào?

 

Trả lời:

– Hình 19.7 a tương ứng với đòn bẩy loại 3.

– Hình 19.7 b tương ứng với đòn bẩy loại 1.

– Hình 19.7 c tương ứng với đòn bẩy loại 2.


 

Luyện tập 1 trang 96 KHTN lớp 8: Quan sát hình 19.8 và cho biết đâu là đòn bẩy, đâu là điểm tựa và chỉ ra sự thay đổi hướng của lực trong hình.

 

Trả lời:

– Đòn bẩy: cán và lưỡi kéo.

– Điểm tựa: trục xoay.

– Sự thay đổi hướng: lực tác dụng vào cán kéo có phương thẳng đứng chiều hướng xuống dưới thay đổi thành lực có phương thẳng đứng chiều hướng lên trên ở phía lưỡi kéo.


 

Câu hỏi 5 trang 97 KHTN lớp 8: Trong hình 19.9, bộ phận nào có vai trò như một đòn bẩy?

 

Trả lời:

Thân chày cùng đầu chày có vai trò như một đòn bẩy.

 


 

Câu hỏi 6 trang 97 KHTN lớp 8: Chỉ ra bộ phận đóng vai trò đòn bẩy ở hình 19.10.

 

Trả lời:

Cần gạt, trục bơm, piston là bộ phận đóng vai trò đòn bẩy trong máy bơm nước bằng tay.


 

Luyện tập 2 trang 97 KHTN lớp 8: Để nhổ một chiếc đinh ra khỏi tấm gỗ, người ta sử dụng một chiếc búa nhổ đinh hoặc một chiếc kìm (hình 19.11). Em hãy:

a. Mô tả cách dùng hai dụng cụ này để nhổ đinh.

b. Vận dụng kiến thức, kĩ năng về đòn bẩy để giải thích cách làm.

 

Trả lời:

a.

Mô tả cách dùng búa nhổ đinh: Đặt đầu búa sao cho đinh nằm chặt ở khe búa và đầu búa tì vào tấm gỗ làm điểm tựa, tay cầm vào cán búa, càng cách xa đầu búa thì càng nhổ dễ, dùng lực từ cánh tay hướng theo chiều lực

như hình vẽ khi cán búa quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.

 

Mô tả cách dùng kìm nhổ đinh: kẹp mũi kìm vào đinh, ấn mũi kìm xuống tấm gỗ để lấy điểm tựa, tác dụng lực vào cán kìm theo chiều lực

như hình vẽ khi cán kìm quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.

 

b. Đòn bẩy có thể làm thay đổi hướng của lực tác dụng và khi một vật quay do chịu lực tác dụng thì nó có thể tác dụng lực lên một vật khác.

– Dùng búa nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy loại 1 cho ta lợi về lực.

 

– Dùng kìm nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy loại 2 cũng cho ta lợi về lực.


 

Vận dụng trang 97 KHTN lớp 8: Nêu một số công việc trong thực tiễn có sử dụng đòn bẩy. Dùng hình vẽ để mô tả rõ tác dụng của đòn bẩy trong công việc đó.

Trả lời:

Ví dụ một số công việc sử dụng đòn bẩy:

– Dùng xà beng để bẩy vật.

 

– Dùng mái chèo để chèo thuyền

 

 

 

 

Giải bài tập Khoa Học Tự Nhiên 8 – Cánh Diều

 

 

 

 

Bài 19: Đòn bẩy – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều

Bài 19: Đòn bẩy – Khoa học tự nhiên 8 – Cánh Diều