Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều

 

Steam – Mô hình máy lọc nước

I. Mục tiêu

– Làm thành công mô hình máy lọc nước

– Chỉ ra nguyên lí của máy lọc nước

– Phân biệt được các phương pháp tách chất: cô cạn, lọc, chiết

II. Chuẩn bị

1. Nguyên liệu

– Than hoạt tính

– Cát đã rửa sạch

– Sỏi nhỏ đã rửa sạch

– Nước chứa nhiều cặn bẩn

– Giấy xé nhỏ

2. Dụng cụ

– 1 chai nhựa cắt phần trên

– 1 chai nhựa cắt đáy và nắp chai đục lỗ

– Thìa

III. Tiến hành

Bước 1: Cho nắm giấy xé nhỏ vào miệng chai bị cắt đáy và đóng nắp lại.

Bước 2: Nắp cột lọc nước. Đặt 2 chai nhựa đã chuẩn bị sao cho miệng chai nhựa cắt đáy úp vào chai bị nhựa cắt phần trên

Bước 3: Chuẩn bị cột lọc nước. Cho từng lớp vào theo thứ tự:

+ Cát

+ Than hoạt tính

+ Cát

+ Sỏi nhỏ

Bước 4: Đổ nước bẩn vào

IV. Thu hoạch

– Nước bẩn len lỏi qua các kẽ hở và chảy xuống dưới

– Nước thu được ở đáy chai trong hơn nhiều so với nước bẩn ban đầu

V. Giải thích

– Chất bẩn trong nước có các kích thước khác nhau. Chất bẩn có kích thước lớn sẽ được lớp sỏi giữ lại

– Tiếp đó là tầng lọc: cát, than hoạt tính, giấy xé nhỏ giữ lại chất bẩn có kích thước nhỏ hơn nên sẽ làm giọt nước sạch hơn

=> Giấy xé nhỏ, cát, than hoạt tính, sỏi tạo thành nhiều hàng rào không cho chất bẩn đi qua giúp ta thu được nước sạch hơn.

– Giấy xé nhỏ, cát, than hoạt tính, sỏi là những vật liệu trơ, không gây phản ứng, dễ tìm, giá thành rẻ nên được sử dụng nhiều để lọc nước


 

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp

– Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lí của các chất, có thể tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng các cách đơn giản như: lọc, cô cạn, chiết.

I. Cô cạn

– Nguyên lí: Sử dụng cách cô cạn để tách chất rắn tan, khó bay hơi, bền với nhiệt độ cao ra khỏi dung dịch của nó

VD: Cô cạn dung dịch muối thi được hạt muối

 

II. Lọc

– Nguyên lí: Sử dụng cách lọc để tách chất rắn không tan trong chất lỏng ra khỏi hỗn hợp của chúng (dùng phễu lọc và giấy lọc)

VD: Lọc hỗn hợp cát và nước

 

III. Chiết

– Nguyên lí: Người ta tách các chất lỏng không hòa tan trong nhau và tách lớp bằng cách chiết

VD: Tách hỗn hợp chất lỏng dầu ăn và nước


 

Mở đầu trang 61 KHTN lớp 6: Biển có rất nhiều nước mà không thể uống được. Làm thế nào để biến nước biển thành nước ngọt?

Trả lời:

Để biến nước biển thành nước ngọt có thể tiến hành lọc bằng hệ thống máy lọc.


Hình thành kiến thức, kĩ năng 1 trang 61 KHTN lớp 6: Tách muối ra khỏi dung dịch nước muối bằng cách cô cạn theo các bước sau:

– Nhỏ 1 ml dung dịch nước muối vào bát sứ.

– Đun nóng bát sứ trên ngọn lửa đèn cồn để nước bay hơi hết.

Cho biết:

– Khi nước bay hơi hết, trong bát sứ còn lại chất gì?

– Dựa vào tính chất vật lí nào của muối ăn để tách nó ra khỏi nước?

 

Trả lời:

– Khi nước bay hơi hết, trong bát sứ còn lại muối.

– Dựa vào tính chất: dễ tan trong nước, khó bay hơi, bền với nhiệt độ cao mà có thể tách muối ăn ra khỏi nước.


 

Vận dụng 1 trang 61 KHTN lớp 6: Những người làm muối (từ nước biển sạch) có thể sử dụng những cách làm nước bay hơi nào để thu muối ăn?

Trả lời:

Có thể phơi nước biển để thu lấy muối ăn.

 


 

Tìm hiểu thêm 1 trang 62 KHTN lớp 6: Quá trình sản xuất đường ăn trong công nghiệp được thực hiện theo sơ đồ sau. Hãy mô tả lại quá trình đó.

 

Trả lời:

–   Từ nguyên liệu mía ban đầu, ép lấy nước mía.

– Sau đó tiến hành lọc bỏ tạp chất có trong nước mía.

– Tiếp tục cô đặc nước mía và tách tạp chất.

– Sau khi cô đặc, đem kết tinh thành hạt và làm khô thu được đường.


 

Hình thành kiến thức, kĩ năng 2 trang 62 KHTN lớp 6: Tách cát khỏi hỗn hợp cát với nước bằng cách lọc theo các bước sau:

– Gấp giấy lọc (hình 11.2a) và đặt vào phễu lọc (hình 11.2b).

– Đặt phễu lọc lên bình tam giác, làm ướt giấy lọc bằng nước.

– Để cát trong hỗn hợp lắng xuống (hình 11.2c).

– Rót từ từ hỗn hợp cát và nước xuống phễu lọc đã có giấy lọc (hình 11.2d), tráng cốc và đổ tiếp vào phễu. Chờ cho nước chảy xuống bình tam giác (hình 11.2e)

Hãy cho biết dựa vào tính chất vật lý nào của cát để có thể tách nó ra khỏi nước.

 

Trả lời:

Do cát không tan trong nước do đó có thể lọc để tách cát ra khỏi nước.


 

Vận dụng 2 trang 63 KHTN lớp 6: Em hãy lấy một số ví dụ trong cuộc sống có sử dụng cách lọc để tách chất ra khỏi hỗn hợp

Trả lời:

Một số ví dụ:

– Pha cà phê phin phải lọc để tách nước cà phê ra khỏi bã cà phê.

– Lọc nước tinh khiết từ nước máy.

– Lọc dầu trong các nhà máy lọc dầu.


 

Hình thành kiến thức, kĩ năng 3 trang 63 KHTN lớp 6: Tách dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn với nước bằng cách chiết theo các bước sau:

– Đặt phễu chiết lên giá thí nghiệm và khóa phễu (hình 11.4a)

– Lắc đều hỗn hợp dầu ăn và nước rồi rót hỗn hợp vào phễu chiết (hình 11.4b)

– Đậy nắp phễu chiết. Để yên phễu chiết sau một thời gian cho dầu ăn và nước trong hỗn hợp tách thành hai lớp (hình 11.4c).

– Mở lắp phễu chiết (hình 11.4d).

– Mở khóa phễu từ từ để thu lớp nước ở dưới vào bình tam giác (hình 11.4e).

Có thể lặp lại quá trình trên vài lần để tách hoàn toàn nước và dầu ăn.

Hãy cho biết, dựa vào tính chất vật lý nào của dầu ăn để tách nó ra khỏi hỗn hợp dầu ăn với nước.

 

Trả lời:

Do dầu ăn không tan trong nước và nhẹ hơn nước do đó có thể tách ra khỏi hỗn hợp với nước bằng cách chiết.


 

Luyện tập trang 64 KHTN lớp 6: Hãy lựa chọn một cách chiết phù hợp để:

a. Loại bỏ cát lẫn trong nước ngầm

b. Tách dầu vừng ra khỏi hỗn hợp của nó với nước

c. Tách calcium carbonate từ hỗn hợp của calcium carbonate và nước.

Vì sao em chọn cách đó?

Trả lời:

a/ Vì cát không tan trong nước do đó có thể tách cát ra khỏi nước ngầm bằng cách lọc.

b/ Dầu vừng không tan trong nước và nhẹ hơn nước do đó có thể dùng phương pháp chiết để tách dầu vừng ra khỏi hỗn hợp của nó với nước.

c) Vì calcium carbonate không tan trong nước do đó có thể tách ra khỏi nước bằng cách lọc.


 

Tìm hiểu thêm 2 trang 64 KHTN lớp 6: Ngoài cách lọc, cô cạn, chiết, ta còn có thể sử dụng nhiều cách khác để tách chất ra khỏi hỗn hợp. Ví dụ, người ta có thể tách cát và sắt ra khỏi hỗn hợp của chúng bằng cách sử dụng một thanh nam châm được bọc màng nhựa như hình dưới đây. Sắt bị nam châm hút còn cát không bị thanh nam châm hút.

Đề xuất cách thu gom đinh sắt hoặc các vật nhỏ bằng sắt.

Trả lời:

Do đinh sắt hoặc các vật  nhỏ bằng sắt bị nam châm hút. Do đó có thể dùng nam châm để gom đinh sắt và các vật nhỏ bằng sắt.

 

 

Phần 1: Giới thiệu về khoa học tự nhiên và các phép đo

Phần 2: Chất và sự biến đổi của chất

Phần 3: Vật sống

Phần 4: Năng lượng và sự biến đổi

Phần 5: Trái đất và bầu trời

 

 

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều

 

 

Bài 11: Tách chất ra khỏi hỗn hợp – Khoa học tự nhiên 6 – Cánh Diều